Sınır güvenliğini teknolojik imkanlarla destekleme ve hudut yönetimini daha etkin kılma hedefiyle yürütülen tedarik sürecinde teslimatlar planlandığı şekilde gerçekleştirildi. Güvenlik güçlerinin sahadaki çok yönlü ihtiyaçları doğrultusunda belirlenen yüksek teknolojili hava araçlarının 153'ü 2025 yılında, 238'i ise 2026 yılında envantere dahil edilerek farklı bölgelerdeki hudut birliklerinde aktif göreve başladı. Katlanabilir ve kompakt bir tasarımla geliştirilen hava araçları, gece ve gündüz şartlarında net tespit imkanı sağlayan yüksek çözünürlüklü termal kameralarla donatıldı. Farklı görev konseptlerine uygun donanımlarla entegre çalışabilen sistemler, 15 ile 40 kilometre mesafeden merkeze kesintisiz ve anlık görüntü aktarımı yapabiliyor. Maksimum 7 bin metre görev irtifasına çıkabilen ve saniyede 25 metre uçuş hızına ulaşabilen dronelar, tek batarya ile uçuş şartlarına bağlı olarak 41 ile 59 dakika arasında havada kalarak hem açık düzlüklerin hem de engebeli alanların hızla taranmasına olanak tanıyor.

Her türlü iklim ve coğrafyada kesintisiz gözetleme

Sınır boylarındaki değişken topoğrafya ve hava şartları dikkate alınarak tedarik edilen sistemler, uluslararası standartlarda su ve toza karşı dayanıklılık özelliklerini taşıyor. Saniyede 12 metreye ulaşan şiddetli rüzgarlara karşı direnebilen araçlar, -20 ile +50 derece arasındaki ekstrem hava sıcaklıklarında performans kaybı yaşamadan görev icra edebiliyor. Bu yüksek operasyonel esneklik, hudut birliklerinin ister düz ve açık arazilerde isterse çetin dağlık bölgelerde yürüttüğü 24 saat kesintisiz gözetleme faaliyetlerinin en önemli unsurlarından biri haline geldi.

TÜBİTAK 4007 Bilim Şenlikleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen BilimFest Çanakkale, Anadolu Hamidiye Tabyaları devam ediyor. Ezine Belediyesi'nin destekleriyle düzenlenenen festival, Çanakkale'de ilk kez bilim festivali konseptiyle vatandaşlarla buluştu. Bilim, teknoloji ve sanat temalarında hazırlanan 63 farklı atölyede roket tasarımı ve fırlatma uygulamaları, planetaryum gösterileri, sanal gerçeklik deneyimleri, deniz canlıları ve ekosistemleri, mantarlar dünyası, coğrafi işaretli ürünler, yapay zekâ, robotik, gökyüzü gözlemleri, insansız hava araçları ve daha birçok eğitici ve eğlenceli etkinlik yer alıyor. 63 stand arasında yer alan Ezine Belediyesi Zabıta Müdürlüğü standında ise son teknoloji kent güvenlik sistemleri ise ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. Standda; Zabıta Yapay Zeka Destekli Mobil Kamera, Ip Solar Kamera, Göz Yaşartıcı Sprey, ASELSAN (ODAKAN) Yerli ve Milli Yaka Kamerası, ASELSAN Yerli ve Milli Telsiz, Drone, Fotokapan, Teleskopik Jop, Elektirikli Zabıta Görev Araçları, Motorsikletli Zabıta Ekibi ve Araçları yer aldı. Zabıta ekipleri standı ziyaret eden miniklerle birebir ilgilendi.

Belediye olarak bu tarz faydalı etkinliklerde yer almaktan mutluluk duyduklarını belirten Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, 'Bugün de şehrimiz olan Çanakkale'de dördüncüsünü yapmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Ezine Belediyesi olarak her proje destek almak bizim için kıymetli. Ama değerli evlatlarımızın yüzlerindeki gülümsemelere her zaman onların samimiyetini almak bizim için de değerli. Neden Ezine'de değiliz? Ezine'deki evlatlarımızın yüzlerindeki gülümsemeyi tamamladık. Güzel projeler destekledik. Şimdi Çanakkale'deki evlatlarımızın yüzlerindeki gülümsemeye talip olduk. Bu anlamda bizlere destek veren 11 paydaş kuruma da ayrıca teşekkür ediyoruz' dedi.

Projesinin 5'incisini şimdiden heyecanla beklediğini aktaran Başkan Güray Yüksel, 'Bugün Tabyalar'dayız. Ecdadın köklü mirasındayız. Hem onlara mirasın kıymetli yerlerini göstererek hem de bir tutam bilim, bir dünya şenlik kapsamında yapmış olduğumuz TÜBİTAK'ın ana destekçisi olduğu bir projeyle beraber onlarla yer almaktan da onur duyuyoruz. Projemizin inşallah beşincisi gelir. Daha büyüğünü yaparız. Yüzlerce, binlerce evladımız şu anda arka taraftaki etkinliklerde kendilerine hem zaman ayırıyor hem daha teknolojinin nasıl geliştiğini ve tablet ve telefon bağımlılığından uzak bir etkinlik yaptığımızı düşünüyoruz' ifadelerini kullandı.

Şehirde etkinlikleriyle en aktif belediye olmayı hedeflediklerini kaydeden Başkan Yüksel, şu cümleleri kullandı: 'İnşallah devam gelir. Her zaman çocuklarımızın ve ailelerimizin yüzlerindeki gülümsemeye talip olduğumuzu bir kez daha belirtiyor. Şehrimize, Ezine'mize, her zaman misafirlerimizi ağırlamaktan onur duyuyoruz. Biz güzel bir sloganımız var. Belki şehrin en büyük ilçesi olamayabiliriz ama en yaşanılabilir, en modern, kültürel anlamda etkinlikleri en yüksek ilçesi olmak için var gücümüzle çalışacağımızı bir kez daha belirtmek istiyorum.'

ASO, sanayinin yüksek katma değerli üretim yapısını güçlendirmek, teknolojiyi geliştiren ve üreten bir ekosistem oluşturmak amacıyla kurum ve kuruluşlarla iş birliği faaliyetlerini sürdürüyor. Bu kapsamda, ASO ile AIPA arasında iş birliği protokolü imzalandı.

Protokol imza töreni, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın katılımıyla gerçekleşen AIPA'nın 'AI Tomorrow Summit 2026 Zirvesi'nde düzenlendi. ASO Başkanı Ardıç ile AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'ın şahitliğinde ASO ile AIPA arasındaki iş birliği protokolünü imzaladı.

Ardıç, yapay zekanın artık geleceğin değil bugünün rekabet unsuru haline geldiğini belirterek, ASO olarak bu dönüşümü sanayinin merkezine yerleştirdiklerini ifade etti. Başkan Ardıç, AIPA ile imzalanan protokolü yalnızca bir mutabakat belgesi olarak değil, Türk sanayisinin geleceğine yönelik ortak bir irade beyanı olarak değerlendirdiklerini söyledi.

'Dünün sanayi modeli, yarının teknoloji yarışında tek başına yeterli olmayacaktır'

Yapay zekanın, Dördüncü Sanayi Devrimi'nin en önemli itici güçlerinden biri olduğuna dikkat çeken Başkan Ardıç, Türkiye'de girişimlerin yapay zeka kullanım oranının henüz yüzde 7,5 seviyesinde bulunduğunu, KOBİ'lerde ise bu oranın daha da düşük olduğunu belirtti. Sanayi işletmelerinin küresel rekabet gücünü koruyabilmesi için bu dönüşüme hızla uyum sağlaması gerektiğini vurgulayan Ardıç, 'Dünün bizi taşıyan sanayi modeli, bugünün ve yarının teknoloji yarışında tek başına yeterli olmayacaktır' şeklinde konuştu.

ASO'nun yüksek katma değerli üretimi güçlendirmek, teknolojiyi kullanan değil geliştiren ve üreten bir sanayi ekosistemi oluşturmak amacıyla çok sayıda proje ve iş birliği yürüttüğünü ifade eden Başkan Ardıç, Ankara'yı teknoloji ve inovasyon üretiminde güçlü bir merkez haline getirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

'Protokol, önemli bir iş birliği zemini oluşturacaktır'

ASO Başkanı Seyit Ardıç, protokolün sanayinin teknolojik dönüşümüne katkı sağlayacağına inandığını belirterek, 'Bugün imzaladığımız bu protokol; yapay zeka alanında farkındalık oluşturma, eğitim faaliyetleri yürütme, ortak projeler geliştirme ve politika üretme noktasında önemli bir iş birliği zemini oluşturacaktır' değerlendirmesinde bulundu.

Başkan Ardıç, iş birliğinin Ankara sanayisi ve Türkiye'nin teknoloji odaklı kalkınma hedefleri açısından hayırlı sonuçlar getirmesini temenni etti.

ASO üyelerinin yapay zeka teknolojilerine uyum süreçleri desteklenecek

İmzalanan protokol kapsamında; yapay zeka, dijitalleşme, ikiz dönüşüm ve iklim değişikliği alanlarında eğitim, farkındalık, kapasite geliştirme, analiz ve danışmanlık faaliyetleri yürütülecek. Ayrıca, ASO üyesi firmaların yapay zekâ teknolojilerine uyum süreçlerinin desteklenmesi, yapay zeka olgunluk seviyelerinin belirlenmesi, yol haritalarının oluşturulması ve rekabet güçlerinin artırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilecek.

Protokol çerçevesinde, TÜBİTAK 1831 Yeşil İnovasyon Mentörlük Programı, COP süreçleri ve iklim diplomasisi çalışmaları ile AI Tomorrow Summit başta olmak üzere ulusal ve uluslararası etkinliklerde ortak faaliyetler yürütülmesi planlanıyor. Taraflar ayrıca yapay zeka politikaları, yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüm alanlarında bilgi paylaşımı, eğitim programları ve politika geliştirme çalışmalarında iş birliği yapacak.

İbrahim Hakkı'nın astronomi, fizik, psikoloji, sosyoloji ve din alanlarında pek çok çalışma yapan tasavvufî konularla birlikte, fen bilimleri hakkında da geniş bilgileri kapsayan Marifetname adlı eserinden esinlenerek kurdukları takımının adını Marifetname koyan Siirt Bilim ve Sanat Merkezinde 6 öğrenciden oluşan 'Marifet Roket Takımı' geliştirdikleri roketle TEKNOFEST'te birincilik için mücadele edecek. Fizik öğretmeni Yusuf Bilgen öncülüğünde 2018 yılında kurulan Siirt Fen Lisesi öğrencilerinden oluşan takım, Milli Uzay Programından aldıkları ilhamla roket projeleri geliştirdi. Geleceğin mühendisleri olmayı hedefleyen öğrenciler tasarladıkları roketle geçen yıl eylül ayında Aksaray'da düzenlenen TEKNOFEST Roket Yarışmasında bin 175 başvuru arasından finale kalan 76 takım arasında yarıştı. Takımın tasarladığı roket bin 670 metre irtifaya ulaşarak, Türkiye dördüncüsü seçildi ve 'En İyi Özgün Tasarım' ödülüne layık görüldü. Bu yıl da ön tasarım değerlendirmesini başarıyla geçen ekip, 2 bin 740 metre irtifaya ulaşacak bir roket yaparak TEKNOFEST Roket Yarışmasında birincilik elde etmeye hazırlanıyor.

TÜBİTAK 4007 Bilim Şenlikleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen BilimFest Çanakkale'nin açılışı Anadolu Hamidiye Tabyaları'nda gerçekleştirildi. Ezine Belediyesi'nin destekleriyle düzenlenenen festival, Çanakkale'de ilk kez bilim festivali konseptiyle vatandaşlarla buluşuyor. Bilim, teknoloji ve sanat temalarında hazırlanan 63 farklı atölyede roket tasarımı ve fırlatma uygulamaları, planetaryum gösterileri, sanal gerçeklik deneyimleri, deniz canlıları ve ekosistemleri, mantarlar dünyası, coğrafi işaretli ürünler, yapay zekâ, robotik, gökyüzü gözlemleri, insansız hava araçları ve daha birçok eğitici ve eğlenceli etkinlik yer alıyor. Programa Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Çanakkale İl Jandarma Komutanı Jandarma Kıdemli Albay Cemalettin Akyüz, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Çanakkale Bölge Müdürü Mustafa Tolga Karaoğlu, Çanakkale İl Milli Eğitim Müdürü Mine Hayta, Çanakkale Havalimanı Müdürü Ali Ünde, AK Parti MKYK Üyesi Naim Makas, kurum temsilcileri davetliler ve öğrenciler katıldı.

Programın açılış konuşmasını yapan Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, 'Ezine Belediyesi olarak biz onlarca projeye imza attık. Şehrimizde kıymetli evlatlarımıza var gücümüzle imkanımızın sonsuz imkanları sunarak güzel projelerde bizler de yer aldık. Ancak Çanakkale'de olmamızın sebebi şehrimizdeki her çocuğumun yüzündeki bulunan gülümsemenin Çanakkale'de olan kıymetli evlatlarımızın yüzlerindeki gülümsemeye talip olmakla başladı. Hatay yolculuğuyla başladığımız bu projemizin bugün Çanakkale'de taçlanması bizi ayrıca mutlu etti. İnşallah Çanakkale'miz için var gücümüzle daha güzel işler yapmak üstümüze düşer' dedi.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ise 'Böyle anlamlı bir etkinliğe ev sahipliği yapmaktan dolayı duyduğumuz bahtiyarlığı heyecanla ve sevinçle ifade etmek isterim. Bir zamanlar savaşın en amansız şartlarına şahitlik etmiş bu topraklarda, bu mekanlarda şimdi gençlerin bilim konuşuyor olması, bilim üretiyor olması, bilim sergileri yapılıyor olması işte o mücadelenin gerçekten amacına ulaştığının bir göstergesidir. 110 yıl önceki kuşaklara vatanı savunmak düşmüştü. 110 yıl önceki gençlere Çanakkale'ye geçilmez yapmak düşmüştü. İcap ettiğinde kanını akıtmak, canını vermek düşmüştü. O büyük kahramanlar görevlerini hakkıyla yerine getirdiler ki işte biz bugün bu topraklarda huzur içerisinde, barış içerisinde, güven içerisinde program yapalım diye. Bugünkü kuşaklara da bugünkü nesillere de daha çok çalışmak, bilim üretmek, teknofest kuşağı ile birlikte bilimfest kuşağını birleştirmek ve Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ümüzün hedef gösterdiği muasır medeniyetleri seviyesi yakalanmış bir ülke ve cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında dünyada Türkiye'nin ve Türk dünyasının yüz yılı olduğu bir çağ yakalayabileceğimizi işte bu çalışmalar göstermektedir. Emek veren, destek veren, düşünen, hayal eden, uğraşan, didinen, gönüllü, resmi kim varsa herkese gönülden teşekkür ediyorum ve bu festivalin hayırlı sonuçlar vermesini Cenabı Allah'tan temenni ediyorum' diye konuştu.

Açılışın ardından protokol üyeleri standaları gezdi.

Yapay Zeka Politikalar Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen AI Tomorrow Summit 2026 etkinliği Ankara'da özel bir otelde gerçekleştirildi. Programa, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu ve çok sayıda davetli katıldı. Gün özelinde hazırlanan kısa filmin seyredilmesinin ardından program açılış konuşmaları ile devam etti.

'Türkiye, yapay zeka endeksinde 2024 yılı sonu itibarıyla 34'üncü sıraya yükseldi'

Yapay zekayı yalnızca teknolojik bir araç olarak değil, kalkınma ve rekabet politikalarının temel bileşenlerinden biri olarak ele alınan bu dönemde önemli kazanımlar elde edildiğini belirten Yılmaz, 'Nitekim, ülkemiz strateji belgemizin yayın yılı olan 2021'de yapay zeka endeksinde 44'üncü sırada yer alırken 2024 yılı sonu itibarıyla 34'üncü sıraya yükselerek küresel rekabette önemli bir ivme yakalamıştır. Diğer taraftan, ülkemizin Milli Teknoloji Hamlemizi daha ileriye taşımayı hedefleyerek gelecek döneme dair Yapay Zeka Vizyonumuz ve Eylem Planımız 13 Haziran tarihinde Cumhurbaşkanımız tarafından kamuoyu ile paylaşılacaktır. Yeni dönemde odağımızı; güçlü insan kaynağı, yüksek başarımlı hesaplama altyapıları, veri ekosistemi, sektörel uygulamalar ve yönetişim mekanizmaları oluşturacaktır. Dünyada son dönemde öne çıkan agentic yapay zeka uygulamaları, egemen yapay zeka yaklaşımları, veri egemenliği ve yeni nesil model mimarileri gibi başlıkları da bu yeni dönemin önemli çalışma alanları arasında görüyoruz' diye konuştu.

Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğünün oluşturulmasını hatırlatan Yılmaz, 'Aynı şekilde Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde Kamu Yapay Zeka Genel Müdürlüğünü hayata geçirdik. Bu adımlar, yapay zeka alanındaki çalışmaların daha güçlü bir koordinasyonla yürütülmesini sağlayacak; kamu kurumlarımızın bu teknolojilerden daha etkin biçimde yararlanmasına katkıda bulunacaktır. Önümüzdeki dönemde başkanlığını yürüttüğüm Ulusal Yapay Zeka Stratejisi Yönlendirme Kurulu çalışmalarıyla da kamu ve özel sektör kurumları arasında eşgüdüm ve iş birliğini daha da üst seviyelere çıkarmayı öngörüyoruz' ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkçe Büyük Dil Modeli çalışmalarına büyük önem verdiklerini belirterek, yerli verilerle eğitilen ve Türkiye'nin ihtiyaçlarına göre geliştirilen yapay zeka çözümlerini desteklediklerini söyledi. Sağlık, finans, eğitim ve telekomünikasyon gibi alanlarda yapay zekânın ekonomik ve toplumsal faydasını artırmayı hedeflediklerini ifade eden Yılmaz, TÜBİTAK destekleriyle yapay zeka projelerini sürdürdüklerini, Yapay Zeka Ekosistemi ve Kamu Yapay Zeka Ekosistemi çağrılarıyla üniversiteler, araştırma merkezleri, özel sektör ve kamu kurumlarını ortak projelerde buluşturduklarını kaydetti.

Yapay zekanın kimi meslekleri insanın elinden aldığını ama yeni meslekler de ortaya çıkarttığına değinen Yılmaz, sürdürülebilirliğin de önemini vurguladı. Öte yandan Yılmaz, yapay zeka için etik ve hukuki kuralların da dozunda olması gerektiğini ifade etti.

Küçükşabanoğlu, Cevdet Yılmaz'a yapay zeka ile hazırlanmış bir tablo hediye etti. Cevdet Yılmaz'ın şahitliğinde AIPA ile ASO arasında ve AIPA ile MEXT arasında imza seremonisi gerçekleştirildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, toplu fotoğraf çekiminin ardından etkinlikte bulunan başta Türk Uzay Ajansı (TUA) ve Google stantları olmak üzere sırasıyla gezip bilgi almasının ardından program sıradaki oturum ile devam etti.

Malatya Turgut Özal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Semiramis Karlıdağ yürütücülüğünde gerçekleştirilen projede, farklı endüstriyel şekerlerle beslenen arı kolonilerinin arı sütü üretimi ve içerikleri incelendi. İnönü Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi'nin de katkı sunduğu çalışmada, Doğanşehir ile Battalgazi ilçelerinde elde edilen veriler karşılaştırıldı.

Arı sütü kalitesine etki eden unsurlar araştırıldı

Araştırmaya ilişkin bilgi veren Doç. Dr. Semiramis Karlıdağ, arı sütünün kolonilerde 5-15 günlük genç işçi arılar tarafından salgılandığını belirterek, ana arı ve larvaların beslenmesinde kullanılan bu ürünün insan sağlığı açısından da önemli bir fonksiyonel gıda olduğunu söyledi. Merkez olarak multidisipliner çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Karlıdağ, farklı üniversitelerle iş birliği içerisinde arı yetiştiriciliği, arı ürünleri üretimi ve analizine yönelik araştırmalar gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Doğanşehir ve Battalgazi'de karşılaştırma yapıldı

Karlıdağ, proje kapsamında üç farklı endüstriyel şeker ve bir kontrol grubu kullanıldığını belirterek, 'Bu projemizde farklı endüstriyel şekerlerle kolonilerimizi besleyerek farklı lokasyonlarda acaba arı sütü üretimi miktarı ve içeriğine ne gibi bir etkisi olur, onu araştırdık' dedi.

Arı sütü içeriğini etkileyen birçok faktör bulunduğunu vurgulayan Karlıdağ, arı ırkı, bölgesel farklılıklar, transfer edilen larvaların yaşı ve transfer işlemini yapan kişinin tecrübesinin bu faktörler arasında yer aldığını ifade etti.

Flora ve şeker türü kaliteyi etkiliyor

Araştırma sonucunda floranın arı sütü içeriği üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu belirten Karlıdağ, lokasyonlara bağlı olarak arı sütü bileşiminde belirgin değişiklikler gözlemlediklerini söyledi. Verilen şeker türüne göre de farklı sonuçlar elde ettiklerini aktaran Karlıdağ, 'Özellikle Doğanşehir grubunda glikoz verdiğimiz kolonilerimizde arı sütü kalitesinin 10-HDA bakımından daha yüksek olduğunu gözlemledik. Fenolik bileşikler açısından yine şeker içerikleri açısından bu bölgeden elde ettiğimiz verilerde daha olumlu sonuçlar elde etmiş olduk' diye konuştu.

Çalışmanın, bitki çeşitliliği, flora yapısı ve coğrafi şartların sütün kalitesi üzerindeki etkisini ortaya koyduğunu ifade eden Karlıdağ, arıcılar tarafından kullanılan besleme yöntemlerinin de arı sütü içeriğinde önemli değişikliklere neden olduğunu belirtti.

Arıcılara yol gösterecek sonuçlar

Farklı bölgelerde yapılacak çalışmaların farklı sonuçlar verebileceğini dile getiren Karlıdağ, araştırmada glikozla beslenen kolonilerden elde edilen sonuçların dikkat çekici olduğunu belirterek, 'Verilen şeker açısından bizim glikoz grubunda elde ettiğimiz diğer gruplara göre üstünlük belki arıcılarımıza arı sütü üretimi konusunda bir yol gösterici, belirteç olduğunu düşünüyoruz' diye konuştu.

Burdur'un Yeşilova ilçesinde bulunan Salda Gölü'nde Türkiye'nin farklı illerinden gelen öğrenciler ve bilim meraklıları, festival alanında kurulan stantlarda bilimsel çalışmalar hakkında bilgi alma fırsatı bulurken, çeşitli deneyler ve uygulamalı etkinliklere de katıldı. Festival kapsamında alanında uzman akademisyenler ve bilim insanları tarafından gerçekleştirilen çalıştay ise uzay bilimlerinden çevreye, teknolojiden doğa araştırmalarına kadar birçok konuda katılımcılara bilgiler verildi.

'Bilim boyutu ile Salda gittikçe öne çıkmaya başladı'

Programda açılış konuşan Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Volkan Güler, 'Salda essiz güzelliği konusunda kimsenin şüpheye düşmediği bir coğrafya. Çok da önemli bir kıymet. Yalnızca ilimiz ve bölgemiz değil, ülkemiz ve dünya için de çok büyük bir kıymet. Biz bu kıymeti bugüne kadar daha çok görsel boyutu ile görüyorduk. Ama son zamanlarda bilim boyutu ile Salda gittikçe öne çıkmaya başladı. Bizim sahip olduğumuz bilimsel çalışmalarımız çok çok önemli ama bir de gelecek nesillere aktarma konusunu bir şekilde başarmamız gerekiyordu. Bölgeye dair yapılan planlarda en önemli unsurlardan bir tanesi bizim mutlaka sürdürülebilirliği sağlamamız gerekiyor. Bizden sonraki nesillere koruma kullanma dengesini göz ederek sahip olduğumuz değerleri aktarmak istiyoruz' dedi.

'Salda'yı daha çok yaşamın çevre izlerinde ve uzayın derinliklerinde konuşmamız lazım'

Burdur Valisi Tülay Baydar Bilgihan ise 'Bugün itibariyle dünyanın nazar boncuğundayız. Çok kıymetli bir alandayız. Uzay hakkında bize verilebilecek ipuçları ile bilmediğimiz, bilinmeyen bir dünyaya dair vereceği ipuçları ile merak konusu olan ve yeşilin mavinin buluştuğu dünya harikası, cennetten bir köşedeyiz. Biz göreve geldiğimiz günden itibaren Salda'yı daha çok bilimde daha çok sporda olmasını istiyoruz. Salda'yı daha çok yaşamın çevre izlerinde ve uzayın derinliklerinde konuşmamız lazım' şeklinde konuştu.

Programa, Burdur Valisi Tülay Baydar Bilgihan ve Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Volkan Güler'ın yanı sıra, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Dalgar, akademisyenler, protokol üyeleri ve çok sayıda öğrenci katıldı.

Kayseri 'de 30 yıldır cep telefonu teknik servis sektöründe çalışan Cemal Kalem, havaların ısınmasıyla beraber cep telefonlarını doğrudan güneş ışığında maruz bırakılmaması gerektiğini söyledi. Isınan telefonun buzdolabı veya derin dondurucuya koyulmaması gerektiğinin altını çizen Kalem, gece yastık altında veya yatak odasında bulunan cep telefonunun Wİ-Fİ 'sinin kapalı olması gerektiğini belirtti. Cep telefonları hakkında hem sağlık hem de bütçe açısından tavsiyelerde bulunan kalem, '30 yıldır cep telefonu sektöründe bulunuyorum. Cihazlarımızı doğrudan güneş ışığı alacak ortamlardan uzak tutmamız lazım. Araç içerisinde, özellikle torpido üzerinde, telefonlar bazen unutuluyor markete veya alışverişe gidiyorlar. Bu çok tehlikeli bir durum, araç içindeki ısı çok yüksek oluyor. Bu da telefonun ısınmasına ve bataryanın patlamasına sebep olabilir. Ayrıca bağ bahçe sezonu açıldı, yaşlı amcalarımız bağ bahçe sürerken, çalışırken telefonlarını bahçede güneş ışığına maruz kalacak şekilde unutuyorlar. Bu da sıvı teması ve güneş ışığı ile birlikte telefonlarda ciddi onarılmaz hasarlara yol açıyor. Aşırı kalın kılıflardan da yaz döneminde özellikle uzak durmamız lazım. Cihaz ısıyı dışarı atamadığı için bu da tehlikeli bir durum arz ediyor. Şarj ederken de mümkün olduğu kadar serin ortamlarda telefonumuzu şarj etmeye önem göstermemiz lazım. Çocuklarımızda yaz tatili geldiği için aşırı ısı üreten, telefonun ısınmasına neden olacak çok yüksek GB oyunlardan da uzak dururlarsa bu da telefonun ısınmasını engel olacaktır. Isınan telefonu buzdolabı veya derin dondurucu gibi materyallere koymamamız lazım. Bu tür konumlarda cihazımızı kapatıp kılıfından çıkarıp serin ve hava alan bir ortamda bekletirsek cihaz kendi kendine soğuyacak ve bir tehlike arz etmeyecektir' şeklinde konuştu.

Gece yatarken cep telefonlarının yastık altına konulmamasının da altını çizen Kalem, 'Telefonun özellikle 5G teknolojisi ile birlikte radyasyon yayması beyinde 'sis' dediğimiz olaya yol açıyor. Bu da unutkanlık, gün içinde yorgunluk gibi sorunlara yol açıyor. Yastığın altına koymamamız ve özellikle yatak odası gibi ortamlarda da telefon Wi-Fi açık şekilde bırakılmamasını tavsiye ediyorum' ifadelerini kullandı.

Millî Savunma Bakanlığının genç nesillerde milli savunma ve teknoloji bilincini artırmak amacıyla hayata geçirdiği 'Mehmetçikle Bir Gün Projesi' kapsamında anlamlı bir buluşmaya imza atıldı. Ülkemizin parlak yarınları olan ve Gebze Teknik Üniversitesinde öğrenim gören mühendislik ve teknoloji öğrencileri, Balıkesir'de konuşlu bulunan Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı 9'uncu Ana Jet Üs Komutanlığında ağırlandı. Geleceğin bilim insanları ve mühendisleri, Türk Hava Kuvvetlerinin askeri havacılık teknolojilerini yakından görme fırsatı yakaladı.

F-16 uçaklarının teknik kabiliyetlerini yerinde incelediler

Geniş kapsamlı üs ziyareti çerçevesinde genç üniversiteliler, göklerdeki çelik kanadımız ve hava savunma gücümüzün ana omurgasını oluşturan F-16 savaş uçaklarının hangarlarını gezdi. Savaş uçaklarının üstün teknik kabiliyetleri, aerodinamik yapıları ve yerli mühimmat entegrasyon süreçleri hakkında askeri yetkililerden yerinde ve detaylı bilgiler alan öğrenciler, savunma sanayisinin ulaştığı son noktayı gözlemledi. Programın en heyecan verici anı ise dijital uçuş dünyasının kapılarının açılmasıyla yaşandı. Üniversiteliler, jet pilotlarının zorlu hava görevlerine ve taktiksel uçuşlara hazırlandığı yüksek teknolojili uçuş simülatör sistemlerini yakından inceleyerek bizzat deneyimleme şansı buldu.

'Gençlerimizin milli teknoloji hamlesine inancı bizlere güç verdi'

Hangarlardaki gerçek gövde incelemelerinden dijital uçuş dünyasının merkezine uzanan bu özel teknik yolculuk, geleceğin yerli üretim projelerinde yer alacak olan üniversite gençliğine büyük bir vizyon kattı. Gerçekleştirilen proje hakkında değerlendirmelerde bulunan bakanlık ve askeri yetkililer, Türk savunma sanayisindeki insan kaynağının önemine dikkat çekti.

Yapay Zeka Politikalar Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen AI Tomorrow Summit 2026 etkinliği Ankara'da özel bir otelde gerçekleştirildi. Programa, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu ve çok sayıda davetli katıldı. Program, açılış konuşmaları ile başladı.

'Büyük dil modelinin eğitimi için yaklaşık 5,4 milyon litre su ihtiyacı söz konusudur'

Verinin 21'inci yüzyılın en stratejik hammaddesi olarak değerlendirildiğini belirten Bolat, 'Dünya genelindeki veri işleme ihtiyacının yüzde 90'ından fazlası henüz karşılanmamış durumdadır. Bir başka ifadeyle, küresel veri potansiyelinin büyük bölümü hala işlenmemiş, etiketlenmemiş ve değere dönüştürülmemiş hâldedir. Yapay zekanın görünmeyen maliyetlerinden biri, veri merkezlerinde ısınan işlemcilerin soğutulması için harcanan su kaynaklarıdır. Güncel araştırmalara göre, 100 kelimelik tek bir yapay zeka komutu, sunucuların soğutulması için yaklaşık 519 mililitre tatlı su tüketmektedir. Küresel yapay zeka talebinin 2027 yılına kadar 4,2 ila 6,6 milyar metreküp su çekimine yol açacağı; bu miktarın bir ülkenin yıllık toplam su tüketiminden daha fazla olduğu öngörülmektedir. Tek bir büyük dil modelinin eğitimi için yaklaşık 5,4 milyon litre su ihtiyacı söz konusudur. Bir teknoloji şirketinin yurt dışındaki veri merkezi kampüsünün ise tek bir ayda 43 milyon litre su tükettiğini vurgulamak durumundayım' diye konuştu.

'Veri merkezlerinin küresel elektrik tüketimi 2030 sonuna kadar 945 teravatsaate yükseleceği beklenmektedir'

Yapay zeka donanımlarının üretimi; lityum, kobalt ve galyum gibi nadir toprak elementlerine doğrudan bağımlı olduğunu söyleyen Bakan Bolat, 'Bu alandaki en stratejik risk, arzdan ziyade işleme kapasitesinin belirli ülkelerde yoğunlaşmasıdır. Mevcut verilere göre, nadir toprak elementlerinin küresel ayrıştırma ve rafinaj kapasitesinin yaklaşık yüzde 91'i, mıknatıs üretiminin ise yaklaşık yüzde 94'ü Çin'in kontrolündedir. Nitekim ihracat kısıtlamaları sonrasında galyum fiyatları yüzde 365, germanyum fiyatları yüzde 400'e kadar artmıştır. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) sektör verilerine dayanarak veri merkezlerinin küresel elektrik tüketiminin 2024 yılındaki 415 teravatsaat düzeyinden 2030 sonuna kadar yaklaşık iki katına çıkarak 945 teravatsaate yükseleceği beklenmektedir' ifadelerini kullandı.

Türkiye 193 ülke arasında 53'üncü sırada

Ömer Bolat, Türkiye'nin Oxford Insights Hükümet Yapay Zeka Hazırlık Endeksi'nde 193 ülke arasında 53'üncü sırada yer aldığını belirterek, ülkenin yapay zeka alanında güçlü bir kurumsal hazırlık ve gelişim potansiyeline sahip olduğunu ifade etti. Türkiye'de yapay zeka alanında çalışan akademisyen sayısının 3 bin 500'ü, aktif girişimci sayısının ise bin 100'ü aştığını kaydeden Bolat, girişimlerin yaklaşık yüzde 70'inin son 5 yılda kurulmasının ekosistemin dinamik yapısını ortaya koyduğunu söyledi.

Yapay zekanın ekonomiye katkısının artırılmasının öncelikli hedeflerden biri olduğunu vurgulayan Bolat, Gayri Safi Milli Hasıla'ya (GSYH) katkının yüzde 5'e, istihdamın ise 50 bin kişiye çıkarılmasının amaçlandığını belirtti. Bolat ayrıca, 13 Haziran'da açıklanacak Yapay Zeka Eylem Planı'nın Türkiye'nin dönüşüm sürecine önemli katkı sağlayacağını ifade etti.

Bakan Bolat, e-ihracata yönelik uygulama odaklı destek sağlamak amacıyla 2024 yılında E-Kolay İhracat Platformu'nun (E-KİP) devreye alındığını belirterek, platformun e-ihracata yeni başlayan girişimcilerden faaliyetlerini geliştirmek isteyen firmalara kadar farklı kullanıcı gruplarına hitap ettiğini dile getirdi.

E-ticaretin, yapay zeka destekli ve veri temelli yeni bir ticaret modeline dönüştüğüne dikkat çeken Bolat, firmaların yapay zekadan daha etkin yararlanabilmeleri için farkındalık çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti. Bolat ayrıca, Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) iş birliğinde tüm paydaşların katılımıyla yapay zekanın dijital ticaretteki etkilerine yönelik bir çalıştay düzenlemeyi ve ortaya çıkacak yol haritasını hızla hayata geçirmeyi planladıklarını söyledi.

Bakan Bolat, ürün güvenliğinde önemli bir dönüşüm sağlayan Yeni TAREKS sistemiyle geleneksel kural tabanlı denetim anlayışından, öğrenme yeteneğine sahip proaktif bir risk analizi modeline geçtiklerini belirtti. Serbest bölgelerdeki dağınık yapıyı tek çatı altında toplamak amacıyla Serbest Bölgeler Platformu (SBP) ile Serbest Bölgelerin Mekansal Yönetimi Otomasyonu (SEB-ATLAS) projelerini hayata geçirdiklerini ifade eden Bolat, bu sistemlerle süreçlerin daha etkin ve bütüncül şekilde yönetileceğini kaydetti.

'Dış Ticaret Anomali Tespit Sistemi sayesinde olağandışı hareketleri kısa sürede matematiksel ve istatistiksel modellerle anında tespit ediyoruz'

Gümrük idarelerinde risk analizi ve veri madenciliği tekniklerini yapay zekanın gücüyle baştan aşağı yenilediklerini ifade eden Bolat, 'Devreye aldığımız Dış Ticaret Anomali Tespit Sistemi sayesinde eşya, ülke ve firma bazlı olağandışı hareketleri kısa sürede matematiksel ve istatistiksel modellerle anında tespit ediyoruz. Yürüttüğümüz makine öğrenmesi destekli mali risk analizi çalışmalarımız kapsamında, 2026 yılında ithalatımızın yüzde 10'luk kısmı riskli görülerek fiziki kontrole sevk edilmiş, yaptığımız cari kontrollerde 7,6 milyar lira vergi ve teminatın eksik beyan edilmesi engellenmiştir' dedi.

'X-Ray Görüntü Paylaşım Ağı Projesi'ni hayata geçiriyoruz'

Bakan Bolat, öte yandan sınır kapılarındaki giriş çıkış yapan riskli unsurların tespit edilmesinde X-ray sevklerinin başlandığını belirterek, 'Sahadaki caydırıcı güçlerimizden biri de MUHAFIZ programımızdır. Makine öğrenmesi algoritmalarıyla çalışan bu yazılım gümrüğe sunulan evrakları risk derecesine göre sınıflandırıyor, izlediğimiz kara ve deniz taşıtlarının rotalarındaki en ufak anomalileri bile anında yakalıyor. Güvenlik çemberimizi daha da genişletmek için X-Ray Görüntü Paylaşım Ağı Projesi'ni hayata geçiriyoruz. Bu teknolojik dönüşümün sahadaki somut sonuçlarını da güçlü şekilde görüyoruz. 27 Mayıs tarihi itibarıyla gerçekleştirilen 341 operasyonda 19 milyar 715 milyon lira değerinde 12,3 ton uyuşturucu madde ele geçirilirken; 2 bin 418 operasyonda ise 21 milyar 268 milyon lira değerinde kaçak eşya ele geçirilmiştir' şeklinde konuştu.

Gümrük işlemlerinde yapay zeka kullanımını artırmayı hedeflediklerini belirten Bolat, beyanname ve ek belgelerin OCR teknolojisiyle dijitalleştirileceğini, Yapay Zeka Destekli Değerlendirme Sistemi sayesinde eşyanın tarife, kıymet ve vergilendirilmesine ilişkin tespitlerde doğruluk oranının yükseltileceğini ifade etti.

Ticaret erbabına yönelik olarak ise TARA sistemine yapay zeka destekli tahminleme fonksiyonu ve görsel arama özelliği ekleneceğini, böylece cep telefonu kamerasıyla ürünün tarife kodunun saniyeler içinde belirlenebileceğini kaydetti. Bolat ayrıca, ticari ve ekonomik verilerin güvenli şekilde depolanması ve veri temelli politika üretimi amacıyla Ticaret Veri Analitiği Merkezi'nin (TiVAM) kurulacağını söyledi.

'E-ticaret ekosistemimizin yapay zeka röntgenini çektik'

Ticarette zamanın en kıymetli sermaye olduğunu söyleyen Bolat, 'Bir girişimcimizin şirket kurarken veya ana sözleşmesinde değişiklik yaparken bürokrasiyle zaman kaybetmesini istemiyoruz. Merkezi Sicil Kayıt Sistemi'ni, yani MERSİS'i her geçen gün daha da geliştiriyoruz. 2025 yılının hemen başında tüm ticaret sicili işlemlerini MERSİS Mobil uygulamamıza taşıyarak cebinize kadar indirdik. İç ticaretimizin geleceği olan elektronik ticaret tarafında ise teknolojiyi sadece kullanan değil, aynı zamanda bu teknolojinin sektörel etkilerini ölçerek veriye dayalı politikalar üreten bir vizyonla Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025 kapsamında, e-ticaret ekosistemimizin yapay zeka röntgenini çektik' ifadelerini kullandı.

Küçükşabanoğlu, Bakan Bolat'a yapay zeka ile hazırlanmış bir tablo hediye etti ve toplu fotoğraf çekimi gerçekleşti.

Bakan Bolat etkinlikte bulunan başta Türk Uzay Ajansı ve Google stantları olmak üzere sırasıyla gezip bilgi almasının ardından program sıradaki oturum ile devam etti.

Yapay Zeka Politikalar Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen AI Tomorrow Summit 2026 etkinliği Ankara'da özel bir otelde gerçekleştirildi. Programa, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu ve çok sayıda davetli katıldı. Gün özelinde hazırlanan kısa filmin seyredilmesinin ardından program açılış konuşmaları ile devam etti.

'Tarım yalnızca ekonomik bir faaliyet olmaktan çıkmıştır'

Bakan Yumaklı artık sadece doğal kaynaklara sahip olunmanın değil, bilgiyi üretebilen, veriyi yönetebilen ve teknolojiyi doğru kullanan ülkelerin geleceği şekillendireceğini belirterek, 'Bu yeni dönemde tarım yalnızca ekonomik bir faaliyet olmaktan çıkmıştır. Tarım; gıda güvenliğinin, stratejik bağımsızlığın, çevresel sürdürülebilirliğin ve milli güvenliğin en önemli parçası haline gelmiştir. Bugün, birçok ülkenin gıda arz güvenliğini ulusal güvenlik meselesi olarak ele almasının temel sebebi de budur' ifadelerine yer verdi.

'Yapay zeka, verimliliğin, sürdürülebilirliğin en önemli anahtarıdır'

Daha az suyla, daha az girdiyle, daha düşük maliyetle, daha fazla üretmek zorunda olunduğunu vurgulayan Yumaklı, 'Bu hedefe ulaşmanın yolu ise bilimi, teknolojiyi ve insan aklını üretim süreçleriyle buluşturan modellerdir. Tam da bu noktada yapay zeka teknolojileri, tarımın geleceğini yeniden şekillendiren stratejik bir güç olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapay zeka; toprağın ihtiyacını analiz edebilmekte, bitki hastalıklarını erken teşhis edebilmekte, sulama zamanını belirleyebilmekte, verim tahminleri yapabilmekte, hayvancılık işletmelerinin sürü yönetimini optimize edebilmekte ve milyonlarca veriyi saniyeler içinde işleyerek üreticimize karar desteği sunabilmektedir. Kısacası yapay zeka, tarımda yalnızca bir teknoloji değil; verimliliğin, sürdürülebilirliğin en önemli anahtarıdır' diye konuştu.

'Bilgi ve tecrübeyi, yapay zeka ve dijital teknolojilerle buluşturmak en büyük sorumluluklarımızdandır'

Bir yandan 86 milyon vatandaşın gıda arz güvenliğinin sağlandığını, diğer yandan yüzlerce farklı tarım ve gıda ürününün ihraç edildiğini belirten Bakan Yumaklı, 'Ancak yeni dönemin başarısı yalnızca üretmekten değil, akıllı üretmekten geçmektedir. Bereketli Hilal'in merkezinde yer alan bu topraklarda oluşan bilgi ve tecrübeyi, yapay zeka ve dijital teknolojilerle buluşturmak en büyük sorumluluklarımızdan biridir' ifadelerini kullandı.

Bakan İbrahim Yumaklı, gençlerin enerjisi, yenilikçi bakış açısı ve teknoloji üretme kapasitesini tarımla buluşturmak amacıyla çalışmalarını sürdürdüklerini belirterek, kırsal kalkınma desteklerinde gençlere pozitif ayrımcılık uygulandığını ifade etti.

Araştırma enstitüleri, Ar-Ge merkezleri, gen bankaları ve teknoloji odaklı projelerle tarımsal bilgi birikiminin geleceğe taşındığını vurgulayan Yumaklı, kuraklığa, hastalıklara ve iklim değişikliğine dayanıklı yeni çeşitler

geliştirerek yerli üretim kapasitesini güçlendirdiklerini, tarımda dijital dönüşümün ise artık bir zorunluluk haline geldiğini kaydetti.

'Tarım ve Orman Sektöründe Yapay Zeka Destekli Dijital Dönüşüm Strateji Belgesi ve Eylem Planımızı hazırladık'

Tarım Orman Şurası'nda dijital dönüşüm, yapay zeka ve veri temelli yönetim anlayışını, sektörün öncelikli politika alanları olarak belirlediklerini ifade eden Yumaklı, 'Bu doğrultuda, TAGEM bünyesinde Yapay Zeka ve Dijital Tarım Teknolojileri Araştırma Merkezimizi kurduk. Aynı zamanda Tarım ve Orman Sektöründe Yapay Zeka Destekli Dijital Dönüşüm Strateji Belgesi ve Eylem Planımızı hazırladık. Bu belgeyle; veriye dayalı yönetim anlayışını güçlendirmeyi, dijital dönüşüm kapasitemizi artırmayı, yapay zeka uygulamalarını yaygınlaştırmayı ve sektörümüzü geleceğe daha güçlü hazırlamayı hedefliyoruz. Strateji Belgemizi yakın bir zamanda sizlerle paylaşmış olacağız' dile getirdi.

Küçükşabanoğlu, Bakan Yumaklı'ya yapay zeka ile hazırlanmış bir tablo hediye etti ve toplu fotoğraf çekimi gerçekleşti.

Bakan Yumaklı'nın etkinlikte bulunan stantları gezip bilgi almasının ardından program sıradaki oturum ile devam eti.

Bakan Yumaklı'nın etkinlikte bulunan başta Türk Uzay Ajansı ve Google stantları olmak üzere sırasıyla gezip bilgi almasının ardından program sıradaki oturum ile devam etti.

Mezuniyet aşamasındaki öğrencilere kapsamlı ve derinlikli bir mesleki deneyim kazandırmayı hedefleyen fuarda, bu yıl mezun olacak öğrenciler, iş birliği yapılan şirketlerin gündemine girmiş, gerçek problemlerin çözümüne yönelik projelerini ve sürece ilişkin posterleri sergiledi, sunum yaptı. Etkinlikte, sanayi sektörü ve üniversite temsilcilerinden oluşan jürinin değerlendirmesiyle finale kalan projeler Rektör ve Üniversite Üst Yönetimi tarafından ödüllendirildi. Yarışmada Endüstri Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencilerinin geliştirdiği 'Otomatik Depolama Sistemi Yerleşim ve Çizelgeleme Eniyilemesi' projesi birinci, 'Bankamatikler için Öngörücü Bakım Sistemi' projesi ikinci, Nesco Gıda için geliştirdiği 'Sezonsal ve Rassal Talep Altında Dinamik Üretim Planlama' projesi üçüncü oldu.

Fuar ve yarışma, kutlamalar ve toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.

Bilkent Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü tarafından 1994 yılında başlatılan Üniversite-Endüstri İşbirliği Programı, Türkiye'de üniversite-sanayi iş birliğinin öncü ve örnekleri arasında yer alıyor. Program kapsamında son sınıf öğrencileri, 4. sınıf boyunca, sektörün önde gelen kuruluşlarının gündemindeki gerçek iş problemleri üzerinde çalışarak teorik bilgilerini uygulama fırsatı buluyor. Öğrenciler; akademisyenler ve şirket temsilcilerinin ortak çalışmasıyla, üretim, lojistik, tedarik zinciri yönetimi, planlama, optimizasyon ve karar destek sistemleri gibi birçok alanda somut çözümler üretiyor. 30 yılı aşkın geçmişe sahip program kapsamında bugüne kadar farklı sektörlerden çok sayıda şirketle yüzlerce proje gerçekleştirildi. Bir bölümü doğrudan uygulamaya alınan bu çalışmalar, şirketlerin operasyonel verimliliğine ve karar süreçlerine katkı sağlarken öğrencilerin mezuniyet öncesinde gerçek iş deneyimi kazanmasına imkan tanıyor.

Üniversitelerin ihtisaslaşmasına yönelik çalışmalarını sürdüren Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 'Uzmanlaşan Üniversiteler' programı kapsamında Erzurum Teknik Üniversitesi'ni (ETÜ) 'Eklemeli İmalat' alanında 'Uzmanlaşan Üniversite' olarak seçti. ETÜ Yüksek Teknoloji Uygulama Araştırma Merkezi (YÜTAM) bünyesinde yürütülen çalışmalarla savunma sanayi ve sağlık sektörü başta olmak üzere birçok alanda önemli projeler gerçekleştirildi. ETÜ, 12. Kalkınma Planı Hedefleri ve TÜBİTAK yetkinlik analizleri doğrultusunda, YÖK tarafından 'Eklemeli İmalat' alanında uzmanlaşan üniversite unvanı almaya layık görüldü.

Havacılıkta kullanılan titanyum alaşımlı parçalar üretiliyor

ETÜ'de artık savunma, havacılık ve medikal için kritik parçalar 3 boyutlu yazıcılarla katman katman üretiliyor. Erzurum Teknik Üniversitesi eklemeli imalat alanında Türkiye'nin ilk ihtisaslaşan üniversitesi olarak savunma ve medikal sektörlerine yüksek hassasiyetli malzemeler sağlıyor. Laboratuvarlarda implantlardan titanyum parçalara uzanan ürünler sıkı testlerden geçiyor. Milli muharebe uçaklardan kemik implantlarına, önemli sektörlerin ihtiyaç duyduğu hassas parçalar eklemeli imalat yöntemiyle üretiliyor. Eklemeli imalat, klasik üretim yöntemlerinden ziyade katman katman bir ürünün elde edilmesi olarak tarif ediliyor. Bu yöntemle 3 boyutlu yazıcılar, lazerler ve uçtan uca denetim teknolojileri kullanılıyor. Erzurum Teknik Üniversitesi, bu alanda uzmanlaşan birkaç kurum arasında yer alıyor. Üretim için üniversiteye bağlı Yüksek Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi laboratuvarları kullanılıyor. Laboratuvarda saç telinin binde bir hassasiyetinde kritik alanlar için önemli malzemeler üretiliyor. Üretilen malzemeler ileri teknolojiyle tekrar tekrar test ediliyor. Sağlık alanında kullanılan çene ve kemik implantları ve havacılıkta kullanılan titanyum alaşımlı parçalar üretilenlerden sadece birkaçı. Erzurum Teknik Üniversitesi, milli teknoloji hamlesi doğrultusunda eklemeli imalat alanına daha çok uzman kazandırmayı hedefliyor.

'Küresel ölçekte de söz sahibi olmayı hedefliyoruz'

ETÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Çakmak, üniversitelerinin eklemeli imalat alanındaki bilgi birikimi ve yürüttüğü projelerle savunmadan sağlığa pek çok sektöre yenilikçi çözümler sunmayı hedeflediğini ifade ederek, 'Üniversitemizin YÖK tarafından 'Uzmanlaşan Üniversite' olarak seçilmesi, yalnızca Doğu Anadolu Bölgesi için değil, Türkiye genelinde eklemeli imalat teknolojilerinin gelişimi açısından stratejik bir adımdır. Bu sayede hem savunma sanayi hem de sağlık gibi kritik alanlarda ülkemizin ihtiyaç duyduğu yenilikçi çözümleri üretme kapasitemiz daha da güçlenecek. Ayrıca bu karar, Erzurum Teknik Üniversitesi'nin ulusal ve uluslararası düzeyde görünürlüğünü artırarak araştırma ekosisteminde daha etkin bir aktör haline gelmesine imkân sağlayacaktır. Amacımız, yetiştirdiğimiz bilim insanları ve yürüttüğümüz projelerle yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de söz sahibi olmaktır' diye konuştu.

İşte o başarılı ekip

Eklemeli imalat alanındaki çalışmaların temelini on yılı aşkın bir süre önce atan ETÜ'de, Prof. Dr. İrfan Kaymaz, Prof. Dr. Ali Fatih Yetim ve Prof. Dr. Fatih Yıldız'ın liderliğinde oluşturulan araştırma ekibince ulusal ve uluslararası ölçekte çalışmalar yürütüldü. Doç. Dr. İsmail Hakkı Korkmaz, Doç. Dr. Onur Çomaklı, Dr. Öğr. Üyesi Merve Gizem Özden, Dr. Öğr. Üyesi Fahri Murat, Dr. Öğr. Üyesi Gürkan Kaya, Dr. Öğr. Üyesi Hilmi Tekdir, Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Yazıcı ve Öğr. Gör. Dr. Kerem Turalıoğlu'nun görev aldığı araştırma gruplarıyla hem sektörel hem de toplumsal fayda sağlayan çalışmalar yürütülüyor. Savunma sanayi kuruluşlarının da paydaşı olduğu projeleriyle dikkatleri üzerine çeken ETÜ, özellikle 'Yeni Nesil 3 Boyutlu Yazıcı İmalat Teknolojileri Platformu' başlıklı TÜBİTAK 1004 Mükemmeliyet Merkezi Projesi ve medikal alanda kişiye özel implant tasarımlarıyla önemli başarılara imza attı.

Enerji Bakanlığı tarafından Trabzon-Bayburt, Balıkesir, Eskişehir, Mardin ve Şanlıurfa illerinde hayata geçirilen yenilenebilir enerji yatırımları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da canlı bağlantıyla katıldığı toplu açılış töreni ile hizmete alındı.

Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, yenilenebilir enerji yatımlarının ülkenin enerji bağımsızlığı açısından çok önemli olduğunu vurgulayarak yenilenebilir enerji konusunda belediye olarak çalışmalar yaptıklarını vurguladı. Başkan Genç, 'Daha önce Ortahisar ilçemizde GES'i hayata geçirdik. Şimdi de Gümüşhane'nin Şiran ilçesinde GES kuruyoruz. Tamamlandığında, diğer GES yatırımlarımızla birlikte belediyemizin bütün enerji ihtiyacını karşılamış olacağız. Türkiye Yüzyılı'nda, kıymetli Cumhurbaşkanımızdan aldığımız güçle şehirlerimizi daha ileriye taşıyacağız. Soğanlı'daki bu yatırımın Trabzon'umuza, Bayburt'umuza ve ülkemize hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum' diye konuştu.

Açılışı gerçekleştirilen Soğanlı RES, 23 adet tribünden oluşuyor. Bu santralde üretilecek enerji ile 120 bin hanenin yıllık elektrik ihtiyacı karşılanacak.

Trabzon ve Bayburt sınırlarındaki 2 bin 350 rakımlı Soğanlı Dağı'nda kurulan rüzgar enerji santralinin açılış törenine Trabzon Valisi Tahir Şahin, Bayburt Valisi Mustafa Eldivan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürü Ahmet Özkaya, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Bayburt Belediye Başkanı Mete Memiş ve yatırımcı firma yetkilileri katıldı.

Esenyurt Belediyesi, vatandaş odaklı hizmet anlayışı doğrultusunda dijital belediyecilik uygulamalarını geliştirmeye devam ediyor. Bu kapsamda, 7 gün 24 saat hizmet veren çağrı merkezine ek olarak mevcut WhatsApp ihbar hattı, yapay zeka destekli WhatsApp çözüm hattı olarak yenilenerek vatandaşların hizmetine sunuldu.

Yeni sistem sayesinde vatandaşlar, yaşadıkları sorunları, taleplerini veya önerilerini 0533 897 00 00 numaralı WhatsApp çözüm hattı üzerinden yazılı mesaj, fotoğraf ya da video ile iletebiliyor. Yapay zeka destekli altyapı sayesinde gelen başvurular otomatik olarak analiz edilerek ilgili müdürlüğe yönlendiriliyor ve çözüm süreci anında başlatılıyor. Bekleme sürelerini ortadan kaldıran uygulama, vatandaşların taleplerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirilmesini sağlıyor. Böylece belediye hizmetlerine erişim kolaylaşırken, çözüm süreçlerinde de önemli bir hız kazanılmış oluyor.

Teknolojinin sunduğu imkanları vatandaşların yaşamını kolaylaştırmak amacıyla kullanmaya devam edeceklerini belirten Esenyurt Belediye Başkan Vekili Can Aksoy, 'Vatandaşlarımızın belediyemize daha hızlı ulaşabilmesi ve taleplerine en kısa sürede çözüm bulunabilmesi için dijital hizmetlerimizi güçlendiriyoruz. Yapay zeka destekli WhatsApp çözüm hattımız ile hem iletişim süreçlerini hızlandırıyor hem de hizmet kalitesini artırıyoruz' ifadelerini kullandı.

Yenilenebilir enerji alanında, 2025 yılında devreye alınan yatırımlar nedeniyle düzenlenen 'Yenilenebilir Enerji Yatırımları Toplu Açılış Töreni', Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirildi. Törene başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve çok sayıda davetli katıldı. Program özelinde Bakanlık tarafından hazırlanan videonun seyredilmesinin ardından açılış konuşmalarına geçildi.

Bakan Alparslan Bayraktar, son 24 yılda enerji sektöründe önemli yapısal reformların hayata geçirildiğini belirterek, serbest piyasa modeline geçişle özel sektör yatırımlarının önünün açıldığını söyledi. Milli Enerji ve Maden Politikası kapsamında enerjide tam bağımsızlık hedefi doğrultusunda yerlileşme adımları atıldığını ifade eden Bayraktar, küresel salgınlar, bölgesel çatışmalar ve teknolojik gelişmelerin enerji güvenliğini daha kritik hale getirdiğini, artan enerji talebinin ise yeni projeler ve hedefleri zorunlu kıldığını kaydetti.

'Güneş ve rüzgar kurulu gücümüz, nisan sonu itibarıyla 42 bin megavata yaklaştı'

Milli Enerji ve Maden Politikasının 10'uncu yılında yeni bir enerji mimarisi oluşturmak için çalıştıklarını dile getiren Bayraktar, 'Bu yeni stratejide, elektrik merkezde yer alırken yenilenebilir enerji kaynakları en büyük gücümüz olarak ön plana çıkıyor. Zira yenilenebilir enerji, arz güvenliğimize katkı sağlarken yerli bir kaynak olarak dışa bağımlılığımızı azaltıyor. Aynı zamanda 2053 net sıfır emisyon vizyonuyla da tam olarak örtüşüyor. 2002 yılında neredeyse sıfır olan güneş ve rüzgar kurulu gücümüz, nisan sonu itibarıyla 42 bin megavata yaklaştı. Bu rakam, bazı Avrupa ülkelerinin toplam kurulu gücünün üzerinde' ifadelerini kullandı.

Bakan Bayraktar, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) yarışmalarıyla güneş ve rüzgar enerjisindeki kurulu gücün artırılmaya devam edildiğini vurgulayarak, kapasite tahsisi yapılan depolamalı enerji projelerinin devreye girmesiyle Türkiye'nin daha güvenli ve daha dayanıklı bir elektrik şebekesine kavuşacağını ifade etti.

'2035 yılına kadar offshore rüzgarda 5 bin megawatlık kurulu güce ulaşmayı hedefliyoruz'

YEKA yarışmaları kapsamında 2024 ve 2025 yıllarında toplam 3 bin 800 megavatlık yeni kapasite tahsis edildiğini ve 630 milyon dolarlık kapasite tahsis bedelini yatırımcıların ödemesini sağladıklarını belirten Bakan Bayraktar, 'Bu yıl da bin 500 megavatı rüzgar olmak üzere toplam 2 bin megavatın üzerinde yeni YEKA yarışmasını gerçekleştirmeyi hedefliyoruz. Başta sanayicilerimiz olmak üzere, belediyelerimiz, turizm tesislerimiz, çiftçilerimiz için kendi öz tüketim ihtiyaçlarını karşılama amaçlı kuracakları yenilenebilir enerji santrallerine kapasite sağlıyoruz. Ancak, önümüzdeki dönemin en önemli gelişmelerinden biri deniz üstü yani offshore rüzgar alanında olacak. Bakanlık olarak Saros Körfezi, Gökçeada, Bozcaada ve Edremit açıklarında dört ayrı offshore saha belirledik. İzin süreçlerinin tamamlanmasının ardından Türkiye'nin ilk deniz üstü rüzgar YEKA yarışmasını gerçekleştireceğiz. 2035 yılına kadar offshore rüzgarda 5 bin megawatlık kurulu güce ulaşmayı hedefliyoruz' şeklinde konuştu.

'30 milyar dolarlık yatırımla, 30 bin kilometre uzunluğunda elektrik iletim hatları inşa edeceğiz'

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2024 yılında Bakü'de düzenlenen Birleşmiş Milletler 29'uncu Taraflar Konferansı'nda 2035 yılında rüzgar ve güneş kurulu kapasitesinin 120 bin megavata çıkaracağını dünyaya ilan ettiğini hatırlatan Bayraktar, 'Bu çerçevede, 2024 yılında devreye aldığımız 6 bin 818 megavatlık kurulu güç ile bir rekor kırmıştık. 2025 yılı yatırımları için yeni bir 'rekor kurulu gücü' devreye alacağımızın sözünü vermiştik. Hamdolsun, sözümüzü yerine getirdik. Yenilenebilir enerjide ortaya koyduğunuz hedeflere en kısa sürede ulaşmak ve bu hedefleri daha da ileriye taşıma noktasında gece gündüz çalışıyoruz. Yenilenebilir enerjideki kapasite artışını yönetebilmek için hem altyapıya ciddi yatırım yapmamız hem de komşularımızla, bölge ülkeleriyle enterkoneksiyon kapasitemizi arttırmamız gerekiyor. Bu doğrultuda, 30 milyar dolarlık yatırımla, ülkemizin dört bir yanında toplamda 30 bin kilometre uzunluğunda elektrik iletim hatları inşa edeceğiz. Ayrıca bağlantısallık kapsamında Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan ile birlikte elektriğin TANAP'ı diyebileceğimiz yeni bir projeyi de hayata geçirmek istiyoruz' diye konuştu.

Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Hattat Ali Hasan Zaman tarafından üstünde 'Ya Vedud' yazan tablo hediye takdim edildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Balıkesir, Eskişehir, Mardin, Şanlıurfa ve Trabzon illerinin valileri ile sırasıyla canlı bağlantı sağlayarak ilk yatırım yerlerinin açılışı için görüşme gerçekleştirdi ve canlı bağlantılarda kurdele kesimi gerçekleştirildi.

Tören duaların ardından kurdele kesimi ile sonlandı.

Türkiye'de birçok kuruluşta mesai takibi amacıyla çeşitli biyometrik veriler kullanılıyor. Personellerin parmak izi, yüz tanıma, iris/retina taraması, damar izi, el ayası verisi, yüz ve el geometrisi, ses tınısı, imza dinamikleri gibi verilerle yapılan mesai takibi, birçok anlamda sorun teşkil ediyor. Verilerin depolanması ve saklanması noktasında açıklar oluşurken, Kişisel Verileri Koruma Kurulu biyometrik veri işlenmesine ilişkin ilke kararı aldı. Kurul, çalışma sürelerinin takip edilmesine ilişkin mevzuatta hükümler bulunmakla birlikte mesai takibinin biyometrik veri işlenerek yapılmasını açıkça öngören bir kanuni düzenleme bulunmadığını belirtiyor. İşçi-işveren ilişkisindeki güç dengesizliği nedeniyle açık rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda tereddüt bulunurken açık rızanın tek başına yeterli hukuki zemin oluşturmadığı değerlendiriliyor.

Konuya ilişkin alınan karar Resmi Gazete'de yayınlandı. Karar çerçevesinde biyometrik verilerin yerine şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler, geleneksel imza ve kağıt bazlı devam çizelgeleri, RFID/NFC kartları ya da denetçi gözetiminde elle giriş gibi daha az müdahaleci alternatifler kullanılması gerektiği belirtildi. Veri sorumlularının bu ilkelere uygun teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü olduğu; aksi yönde uygulama tespit edilirse 6698 sayılı Kanun'un yaptırım hükümleri kapsamında işlem tesis edileceği belirtiliyor.

Biyometrik veriler yüksek koruma gerektiriyor

Alınan karara ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yeni Medya Bölüm Başkanı Doç. Dr. Sefer Darıcı, biyoletrik verilerin yüksek koruma gerektiridiğine, sızan biyometrik verilerin ise yanlış ellere geçmesi halinde ciddi riskler oluşturacağına dikkat çerekek, 'Kişisel Verileri Koruma Kurulu mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesiyle ilgili bir ilke kararı aldı ve bu ilke kararı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kararda; parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması, damar izi, el ayası verisi, yüz ve el geometrisi, ses tanıma, imza dinamikleri ve klavye kullanım alışkanlıkları gibi biyometrik verilerin özel nitelikli kişisel veri olduğu, ele geçirilmeleri hâlinde değiştirilemez ve geri alınamaz nitelikleri nedeniyle yüksek koruma gerektirdiği vurgulandı. Bu nokta gerçekten önemli. Özellikle mesai saatlerinin takibi amacıyla biyometrik verileri kullanan kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar açısından ciddi ve bağlayıcı etkileri söz konusu. Kurul, çalışma sürelerinin takibine ilişkin mevzuatta hükümler bulunduğunu ancak mesai takibinin biyometrik veri işlenerek yapılmasını açıkça öngören bir kanuni düzenleme bulunmadığını da belirtti. İşçi ve işveren ilişkisindeki güç dengesizliğine de vurgu yapıldı. Bu nedenle çalışanlardan açık rıza alınmış olsa dahi, işçi-işveren ilişkisinin doğası gereği bu rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda tereddütler bulunduğu ifade edildi. Dolayısıyla açık rızanın tek başına yeterli bir hukuki dayanak oluşturmadığı değerlendirildi' dedi.

'İlgili kurumların da gerekli değişiklikleri yapması gerekmektedir'

Kararda veri sorumlularını ilgilendiren hususlar olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Darıcı, 'Veri minimizasyonu ve ölçülülük ilkelerine dikkat çekilirken, veri sorumlularının yükümlülüklerine de özellikle vurgu yapıldı. Kurul kararı uyarınca mesai takibi için biyometrik tanımlama sistemleri yerine alternatif ve daha az müdahaleci yöntemlerin kullanılması gerektiği ifade edildi. Ayrıca veri sorumlularının bu ilkelere uygun teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü olduğu, aksi yönde uygulamaların tespit edilmesi hâlinde çeşitli yaptırımların uygulanabileceği de belirtildi. Bugün birçok kamu kurumunda, üniversitede, medya kuruluşunda ve özel sektörde biyometrik veriler kullanılmaktadır. Bu veriler çalışanların açık rızasıyla toplanıyor olsa da, çalışan ve işveren arasındaki güç dengesizliği dikkate alındığında bu rızanın özgür iradeyle verilmiş olmayabileceği yönündeki tereddütler kurul kararında açıkça ifade edilmektedir. Bu nedenle ilgili kurumların da gerekli değişiklikleri yapması gerekmektedir' ifadelerine yer verdi.

Aydın'daki bir zeytin bahçesinde yaşanan kuraklık kaynaklı verim kaybından etkilenen Nisa (22) ve Yusuf Ensar Ebeperi (20), tarımsal risk yönetimini dijitalleştirmek amacıyla harekete geçti. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için kritik öneme sahip olan kuraklık riski, geliştirilen dijital platform sayesinde parsel düzeyinde takip edilebiliyor. Kullanıcılar, sistem üzerinden arazilerinin konumunu ve bilgilerini girerek, belirli dönemlere ait kuraklık analizine saniyeler içinde erişebiliyor.

Uygulama, bölgedeki yağış miktarı, ortalama sıcaklık değerleri ve buharlaşma gibi verileri işleyerek, arazinin risk skorunu hesaplıyor ve bu sayede çiftçilerin sulama planlarını optimize etmelerine, doğru ürün seçimi yapmalarına ve muhtemel hasarları minimize etmelerine imkan tanıyor. Geliştirme çalışmaları titizlikle sürdürülen sistemin, önümüzdeki dönemde çiftçilerin dijital tarım uygulamalarına erişimini kolaylaştırarak yerel ekonomiye ve gıda güvenliğine katkı sağlaması bekleniyor. Öte yandan projelerinin tarımsal verimliliği artıracağına inanan genç girişimciler, çalışmalarının ilgili kurum ve kuruluşlarca da desteklenmesini talep ediyor.

İHA muhabirine konuşan girişimci Nisa Ebeperi, Aydın ilinde yaşayan bir akrabalarının zeytin bahçesinde kuraklık nedeniyle ciddi verim kaybı yaşandığını hatırlattı. Sezon başında tarım sigortası yaptırıldığını ancak süreç içerisinde yaşanan sorunlardan dolayı bu projeyi hayata geçirdiklerini ifade eden Ebeperi, 'Yaşanan bu mağduriyet dikkatimizi çekti. 'Acaba bir arazinin kuraklık riski önceden görülebilir mi? Çiftçi, banka ve sigorta kuruluşları bu riski daha erken değerlendirebilir mi?' Bu sorulardan yola çıkarak DryScore fikri ortaya çıktı' dedi.

'Uydu görüntüleri ve meteorolojik verilerden yararlanılıyor'

Kuraklığın tarımsal üretim açısından giderek daha önemli bir risk haline geldiğini dile getiren Ebeperi, 'Bu nedenle uydu verileri ve meteorolojik verilerden yararlanarak, tarım arazileri için parsel bazlı kuraklık risk analizi yapan bir sistem geliştirdik. Amacımız çiftçilerin, arazi sahiplerinin ve tarım sektörünün yanı sıra bankalar ve sigorta şirketlerinin de kuraklık riskini daha doğru değerlendirebilmesine katkı sağlamak. Özellikle tarımsal kredi süreçlerinde risk analizi, teminat değerlendirmesi ve tarım sigortalarında hasar ile risk yönetimi açısından veri odaklı karar desteği sunmayı hedefliyoruz' diye konuştu.

Kullanıcıların harita üzerinden parsellerini seçerek, belirli dönemler için kuraklık risk skorlarını görüntüleyebildiğini ifade eden Ebeperi, sistemin şu an kullanıma açılmış durumda olduğunu ve geliştirme çalışmalarının da devam ettiğini kaydetti.

Kayseri'de Kocasinan Belediyesi tarafından hayata geçirilen Kocasinan İnovasyon Merkezi, bilim ve teknoloji alanında çocuklar ile gençlere yönelik yürüttüğü çalışmalarla dikkat çekiyor. 2024 yılından itibaren aktif olarak hizmet veren merkezde gençler kendi tasarladıkları hava araçlarını yapma imkanı buluyor. Kocasinan İnovasyon Merkezi Havacılık Eğitmeni Furkan Kılıç, merkezde çocuktan gençlere kadar hava araçları ile ilgili bilgiler verdiklerini kaydederek; '2024 yılından beri faaliyette olduğumuz bu merkezde belirli İHA'lar ve sabit kanatlı projeler üretiyoruz. 2024 yılından beri yapmış olduğumuz projelerde çocuklar ile beraber, ilkokul seviyesinden üniversite seviyesine kadar öğrenciler ile insansız hava araçları, dronler ya da RC araçlar üzerine eğitimler veriyoruz. Gelişen çağda çocuklarımızın insansız hava araçları ile başlayarak günümüz şartlarında havacılığa ilk adımlarını atmalarını sağlıyoruz. İnsansız hava araçlarını öğrenip kendileri evde nasıl yapabileceklerini, ileride bunu nerelerde kullanabileceklerine dair tüm bilgileri çocuklarımıza aşılamaya çalışıyoruz. Burada yapmış olduğumuz projeler kapsamında Teknofest'e katılıyorlar. TÜBİTAK'a katılan öğrencilerimiz oluyor, üniversite takımlarında yurt dışına giden öğrencilerimiz oluyor. Yapmış oldukları projeler ile beraber hem kendilerini geliştiriyorlar. Kendilerini geliştirdikleri takdirde iş hayatlarında insansız hava araçlarını ve uçakları kullanabilecekleri, nasıl yapabilecekleri hakkında temel bilgilere sahip oluyorlar. Faaliyet verdiğimiz bu tesiste yaklaşık 6 tane üniversite takımımız mevcut. Bu takımlarımız ile beraber Teknofest, TÜBİTAK ve Amerika'daki SUAS gibi yarışmalarda faaliyet gösteriyoruz. Takımlarımız kendi insansız hava araçlarını, döner kanatlı entegrasyonu platformlar olmak üzere geliştiriyorlar. Bunları tamamen buradaki kendi imkanlarımız sayesinde oluşturuyoruz. Burada kullanmış olduğumuz malzemelerin tamamı Kocasinan Belediyesi tarafından tahsis ediliyor ve buradaki yazıcılar, bilgisayarlar vb. aletler sayesinde çocuklar ile beraber projeler gerçekleştiriyoruz' dedi.

'8 motorlu dronlar tasarlıyoruz'

Katıldıkları yarışmalarda dereceler elde ettiklerini belirten Kılıç; 'İnovasyon merkezi olarak Kayseri'de biz daha çok döner kanatlı platformlar oluşturuyoruz. Döner kanatlı platformlardan kastımız dronlar. Dronlara taktiksel olarak baktığımız zaman, herhangi bir piste ihtiyaç duymadıkları için her bir bireyin özel bir şart oluşturmadan uçurabileceği bir platform demek. Şu anda yapmış olduğumuz sistemlere baktığımız zaman, 8 motorlu oktokopter dediğimiz dronlar tasarlıyoruz. Bu daha önce Kayseri'de yapılmamış bir projeydi. Şu an yapmış olduğumuz cihazımızda ise tamamen kendi geliştirmiş olduğumuz kartı kullanmak üzere çalışmalar sürdürülüyor. Uçuş kontrol kartlarımızı, motorlarımızı ve sürücü kartlarımızın tamamını burada öğrencilerimiz ile beraber tasarlıyoruz. Şu anda kullanamıyoruz ama önümüzdeki dönemlerde onları da tamamen yerlileştireceğiz. Şu anda yapmış olduğumuz yerli yazılımlar sayesinde tamamen otonom bir şekilde 8 kilometreyi herhangi bir pilot müdahalesi bulunmadan cihazlarımız gidip gelebiliyor. Otonom inişler yapabiliyor, görev bırakma sistemleri yapabiliyor. Yapmış olduğumuz bu sistemler içerisinde geçen yıl da katıldığımız bir yarışmada bin 400 projenin içinde ilk 10'a girerek Ankara'dan davet almışlardı. Yapmış olduğumuz sistemde Türkiye'de yapılmış en büyük kanat açıklığına sahip, tamamı 3D yazıcılardan üretilmiş bir model ile katıldık. Yapmış olduğumuz sistemin arka kuyruk konisinde kaldırma kuvveti oluşturabilecek bir konfigürasyon çalışmaları sonucunda olumlu dönüşler aldık. Ek bir kaldırma kuvveti oluşturduğu için bu da yarışma komisyonunun çok ilgisini çekmişti. Gövdemizin tamamı 3D yazıcılarla üretildiği ve eklemeli imalat teknolojisini kullandığımız için, iniş sırasında yaşanacak olan olumsuzlukları engellemek amacıyla süspansiyon iniş takımları tercih ettik. Yaptığımız bu sistemi Kayseri'de bulunan üniversite öğrencilerimiz ile beraber tasarlayıp hem onların gelişmelerini hem de onlarla beraber bir projenin içerisinde bulunmak için çalışıyoruz' ifadelerini kullandı.

'Yapay zeka ile desteklenmiş cihazlarla gökdelenler platform olmadan temizleniyor'

Kendi geliştirdikleri yapay zekayla desteklenmiş cihazlar sayesinde platform olmadan gökdelen tarzı yüksek bina temizliklerinin de yapılabildiğini sözlerine ekleyen Kılıç; 'Hâlihazırda dış cephe temizliği yapan dronlar tamamen manuel şekilde kontrol ediliyorlar. Manuel şekilde kontrol edilen platformların bazı dezavantajları bulunuyor. Yerden görerek kullanmış olduğumuz cihazlarda ister istemez pilotaj hataları yapabiliyoruz. Temizlenmeyen, işlem yapılmayan yerler oluyor. İster istemez bu durum bize hatalar doğuruyor. Öğrenciler ile beraber geliştirmiş olduğumuz sistemde, üzerine koymuş olduğumuz yapay zeka sistemi sayesinde kamera ile beraber işlem yaptığı esnada yüzeyleri görüntü işleme sayesinde kendi içerisine işliyor ve üzerinde bulunan otonom uçuş kartına bu verileri iletiyor. Herhangi bir şekilde yerden müdahalede bulunmadan makine, gökdelen tarzı binaları platform olmadan temizleyebiliyor. Yapmış olduğumuz sistemin en büyük özelliği otonom uçabilmesi. Ek olarak eklediğimiz konfigürasyon sayesinde de yapay zeka ve görüntü işleme sayesinde dış cepheleri boyayabiliyoruz. Bu da Türkiye'de hâlihazırda bulunan platformların yapamadığı bir durum. Yine bu platform sayesinde yüksek ağaçlardaki meyveleri ilaçlayabiliyoruz. İlaçlama yaparken hem ağacın verimini artırıyoruz hem de tarımsal alanda ve çok farklı alanlarda bize fayda sağlayabiliyor' diye konuştu.