Doğu Karadeniz Bölgesi'nin biyolojik yapısını tehdit eden istilacı zararlılara bir yenisi daha eklendi. Yıllardır bölge tarımına darbe vuran 'vampir kelebek' ve 'kahverengi kokarca' tehlikesinin ardından, son aylarda 'Amerikan beyaz kelebeği' popülasyonunda adeta patlama yaşanıyor. Dut ağaçları başta olmak üzere yeşil alanları kurutan zararlıya karşı halk tedirginlik yaşarken, uzmanlar tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan RTEÜ Fen Edebiyat Fakültesi Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Akıner, Doğu Karadeniz Bölgesi'nin Türkiye'nin en hassas ekosistemlerinden biri olduğunu hatırlatarak, bölgenin 2010'lu yıllardan itibaren istilacı türlerin kıskacında olduğunu dile getirdi.

'Azaldı sanılan vampir kelebek yeniden yükselişte'

Bölgede biyolojik mücadelenin ve takibin önemine değinen Prof. Dr. Akıner, 'Doğu Karadeniz Bölgesi bildiğimiz üzere, Türkiye'nin en önemli ve hassas alanlarından bir tanesi. Bu hassas alanda, özellikle 2010'lu yıllardan itibaren hepimizin bildiği üzere bir vampir kelebek dediğimiz istilacı bir zararlının yoğun şekilde popülasyonu artırdığını biliyoruz. Son dönemde azalmış gibi görünse de bunun tekrardan alanlarda tehdit oluşturmaya başladığını söylememiz mümkün. Daha sonrasında, özellikle 2017-2018 yılından itibaren Artvin'den başlayacak şekilde tüm Türkiye'ye yayılma eğilimi sergileyen kahverengi kokarca dediğimiz yine istilacı başka bir türümüz var. Bu tür de çok ciddi problemlere yol açıyor. Özellikle fındık alanlarında çok ciddi verim kaybına neden olduğu ile ilgili çeşitli akademik yayınlar, aynı zamanda da halkın bu konuyla ilgili sosyal medyaya yansıyan ya da görsel-yazılı basına yansıyan bir sürü serzenişleri olduğunu biliyoruz. Şimdi son dönemde özellikle son birkaç ay içerisinde yine bölgemizde başka bir zararlının yoğunluğunu artırdığına yönelik halk tarafından gelen, özellikle görsel medya üzerinden ya da sosyal medya üzerinden gelen serzenişler var ki bu aslında normal şartlarda ülkemizde de varlığını bilinen Amerikan beyaz kelebeği. Normal şartlarda daha önceki yıllarda bu kadar yoğun bir popülasyon artışı görülmezken, bu yıl patlama şeklinde bir popülasyon artışı yaptığını biliyoruz ve özellikle dut ağaçlarında tamamen yapraklarını kuruttuğunu, etraftaki ağaçlara da yavaş yavaş saldırmaya başladığını görmemiz mümkün. Haliyle de bu halkın ilgisini ya da dikkatini çektiği için de halk 'Bunun ne olabileceği, yine bir kahverengi kokarca gibi ciddi bir probleme mi yol açacağı ya da vampir kelebek gibi bir probleme mi yol açacağı?' konusunda çeşitli endişelere sahipler' ifadelerini kullandı.

Kızılağaç yapraklarında sıkça görülen siyah kurtlar yani kızılağaç tırtıllarına da değinen Akıner, panik yapmayı gerektirecek bir durumun olmadığın da kaybederek, 'Kızılağaç tırtılı dediğimiz başka bir organizmanın da var olduğu biliniyor. Bu organizma zaten yıllardır bölgemizde var olan ve normal şartlarda çok büyük bir hasar verme eğilimi olmayan bir tırtıl aslında. Ve Amerikan beyaz kelebeğinin aksine kendisi kın kanatlı dediğimiz başka bir grubun larvası aslında. Ve bununla ilgili, kızılağacın haricinde, eğer kızılağacı bulamadığı zaman başka bitkilere yönelebileceği bilinse de çok da fazla hasar vermediği biliniyor. Ama işte sosyal medyanın son dönemdeki gücü, itici gücünü göz önüne aldığımızda insanlar; işte kahverengi kokarca, vampir kelebek, Amerikan beyaz kelebeği derken bunun da ciddi bir zararlı olabileceği endişesini taşıdığı için halkın da durumunu göz önüne almak gerekiyor. Şunu biliyoruz, özellikle vampir kelebekle ilgili son dönemde popülasyon azalışları gözlense de tekrardan son iki yıldır yeniden artış trendine girdiğini söylememiz mümkün. Yine özellikle çay kesimi esnasında çay kesen vatandaşlarımızın bir şekilde aşırı derecede rahatsız olmaya başladığını söyleyebiliriz. Haliyle de bunun mücadelesi aslında çok kolay değil. Çünkü biliyorsunuz çay tarım alanlarında kimyasal kullanımı yasak. Yani bildiğimiz anlamda klasik insektisitle mücadele etme şansımız mümkün değil. Genellikle bunlar yumurta bıraktıktan sonra, bu yumurta bırakılan dal uçlarının kesilerek ortadan kaldırılması bunun en etkili mekanik mücadele yöntemi' dedi.

'Amerikan beyaz kelebeği ile mücadele 'kesede başlar''

Amerikan beyaz kelebeği ile mücadele metodunu anlatan Akıner 'Amerikan beyaz kelebeği normal şartlarda Türkiye'de bulunan bir hayvan olduğunu söyledim. Bu hayvanla ilgili mücadele çalışmaları zaten Tarım Bakanlığı'nın gerekli sayfaları kontrol edildiğinde 'Ne yapılması gerektiği ya da mücadele şeklinin ne olması gerektiği?' ile ilgili zaten yeterli veri seti mevcut. Ama şunu söyleyebiliriz vatandaşlara: Bununla ilgili, özellikle o larvaların oluşturduğu kese oluşmaya başladığı andan itibaren bu keselerin kesilerek imha edilmesi en önemli mücadele yöntemi. Çünkü bu kesenin içerisindeki tırtıllar dağılmaya başladığı andan itibaren bununla mücadele edebilmek için yine kimyasal kullanmak zorundasınız. Haliyle de son dönemde artan doğal ürün piyasasını da göz önüne bulundurursak herhangi bir kimyasalın kullanılmasını hiçbir şekilde tasvip etmiyoruz. Bir de şunu unutmamamız lazım; her kullandığımız kimyasal bize zehir olarak geri dönebilme potansiyeline sahip. Böyle güzel bir coğrafyada yaşarken, bu kadar doğal beslenirken, herhangi bir kirlilik unsuru yokken kendi kendimizi de böyle bir riske atmanın da gereği olmadığını düşünüyorum' şeklinde konuştu.

'Belirli bir zaman periyodu içerisinde popülasyon maksimum seviyeye ulaşıyor'

Amerikan beyaz kelebeğinin normal şartlarda istilacı bir tür olamadığını hatırlatan Akıner 'Türkiye'de de varlığı bilinen bir tür zaten. Herhangi bir şekilde dışarıdan gelmesi değil. Şunu biliyoruz; canlılarda bir 'periyodisite' dediğimiz, yani belirli zaman dilimlerinde popülasyon patlamalarının yaşandığı oluyor. İşte bu bölgedeki, Doğu Karadeniz'deki durumu da bununla bağdaştırabiliriz. Çünkü belirli bir zaman periyodu içerisinde popülasyon maksimum seviyeye ulaşıyor ve o maksimum seviyeden sonra tekrardan gerilemeye başlıyor. Tabii ki bunu da iklimle de ilişkilendirmemiz mümkün. Küresel iklim değişikliği ya da küresel ısınmayla birlikte artık canlılar daha fazla üremek için zaman bulabiliyorlar. Normal şartlarda yılda bir kuşak verebilirken, bu kuşak sayıları ikiye, üçe çıkabiliyor. Haliyle de böyle bir durumun ortaya çıkması bu canlıların da üreme dönemlerinin artmasına ve popülasyon seviyelerinin yükselmesine neden olabiliyor' diye konuştu.

Gençlik ve Spor Bakanlığı, Rize Valiliği, 'Kaçkar by UTMB' iş birliği ile Rize Merkez Çay Çarşısı'nda '5K Halk Koşusu' etkinliği düzenlendi. Düzenlenen etkinliğe Vali Yardımcıları Abdullah Kurt, Metin Eyyüpkoca ve Mustafa Batuhan Alpboğa, Çamlıhemşin Kaymakamı Gizem Çiçek, Çamlıhemşin Belediye Başkanı Ömer Altun ile koşucular katıldı. Dev Çay Bardağı şeklindeki binanın altında buluşan katılıcımlar, ısınma hareketlerinin ardından 5 kilometrelik parkurda birlikte koştu.

Etkinlik sonrasında açıklama ayapan Rize Vali Yardımcısı Abdullah Kurt 'Bugün halkımızla bu spor coşkusunu, koşu coşkusunu yaşamak için Rize şehir merkezimizde 5K olarak isimlendirdiğimiz bir koşu düzenledik. Elit sporcularımızın ve halkımızın katılımıyla fevkalade enerjisi yüksek, güzel bir koşu olduğuna inandığımız bir etkinlik oldu. Yaklaşık bir 40-45 gün var 11-13 Eylül tarihlerine. Biz sizler aracılığıyla tüm sporseverlere ve doğaseverlere davetimizi arz ediyoruz. Bu davet Rize'mizin. Gelin bu heyecanı, bu spor tutkusunu ve şehrimizin deneyimlemesini birlikte yaşayalım diyoruz ve teşekkür ediyoruz' dedi.

Bu yıl 15.'si gerçekleşen Tulum ve Halk Dansları Festivali içn Rize'ye gelen dansçılar, Ardeşen ilçesinin Işıklı Köyü Konaktepe Mahallesi'nde Rize'ye özgü tahta arabalarla yarıştı.

12 ülkeden Rize'ye gelen 450 dansçı, erkekler ve kadınlar kategorilerinde seçtikleri temsilcilerle yarışa katıldı. Yarışlar renkli görüntülere sahne oldu.

Mühür, özellikle okuma yazma bilmeyen vatandaşların resmi işlemlerde kullandığı ve noter tarafından tasdik edilen kişiye özel bir imza niteliği taşıyor. Üzerinde kişinin ad ve soyadının yer aldığı mühürler, banka işlemlerinden noter işlemlerine, resmi evraklardan çeşitli kamu hizmetlerine kadar birçok alanda kullanılabiliyor. Bir dönem Rize'de özellikle çay üreticilerinin vazgeçilmezleri arasında yer alan mühürler, okuryazarlık oranının artması ve dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte eski önemini büyük ölçüde yitirmiş olsa da günümüzde halen ihtiyaç duyulan durumlarda kullanılmaya devam ediyor. Yaklaşık 40 yıldır mühürler yapan Muhittin Memişoğlu, bir zamanlar Rize merkezde 16 mühürcünün hizmet verdiğini, bugün ise bu mesleği sürdüren tek kişinin kendisi olduğunu söyledi. Özellikle okuma yazma bilmeyen vatandaşların resmi işlemlerde kullandığı mühürlerin geçmişte yoğun talep gördüğünü belirten Memişoğlu, teknolojinin gelişmesiyle birlikte mesleğin eski önemini kaybettiğini ifade etti. 81 yaşında olmasına rağmen her sabah kravatını takıp ceketini giyen Memişoğlu, taburesini ve küçük çalışma masasını alarak Kuyumcular Sokağı'ndaki yerine geliyor. Tabelasını asıp yerine oturan Memişoğlu, sabırla müşterilerini bekliyor.

Mesleği amcasından öğrendiğini anlatan Memişoğlu, geçmişte mühürcülüğün çok daha yoğun bir iş kolu olduğunu belirtti. Memişoğlu, 'Daha önceden amcam yapardı bu işi. Ben de amcamdan öğrendim. Burada sadece amcam yoktu, toplam 16 kişiydiler. Mühürcülük yaparlardı. Şimdi ise bir tek ben kaldım' dedi.

Mühürlerin özellikle imza atamayan vatandaşlar için resmi imza yerine kullanıldığını ifade eden Memişoğlu, banka, noter ve çeşitli resmi kurumlarda mühürlerin halen geçerliliğini koruduğunu söyledi.

ÇAYKUR dijitale geçti, talep azaldı

Geçmişte en büyük müşteri grubunun çay üreticileri olduğunu belirten Memişoğlu, ÇAYKUR'un kayıt ve ödeme işlemlerinde mühürlerin yoğun şekilde kullanıldığını söyledi. Memişoğlu, 'Eskiden işler çok yoğundu. Günde 150-200 mühür yazardık. Çay defterlerinde, para alırken, kayıt işlemlerinde mühür kullanılırdı. ÇAYKUR işlemlerini bankacılık sistemine taşıyınca bu ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalktı' diye konuştu.

Rize'de mühürcülük mesleğinin gerilemesinde dijitalleşmenin önemli rol oynadığını ifade eden Memişoğlu, günümüzde mühürlerin daha çok imza atamayan vatandaşlar tarafından kullanıldığını kaydetti.

Bir masa ve bir sandalyeyle 40 yıl

Mühür yapımının ince işçilik gerektirdiğini belirten Memişoğlu, kişinin ad ve soyadını özel malzeme üzerine işleyerek, resmi imza niteliği taşıyan mühürler hazırladığını söyledi. Yaklaşık 40 yıldır aynı noktada hizmet verdiğini ifade eden Memişoğlu, 'Bir masa ve bir sandalye yeterli. Sabah bankalar açıldığı saatlerde işimin başına geçiyorum. Vatandaşın ihtiyacı olduğunda burada olmaya devam ediyorum' ifadelerini kullandı.

Mesleğin geleceğinden endişe duyduğunu belirten Memişoğlu, bugün Rize'de bu işi aktif olarak yapan tek kişi olduğunu, zaman zaman ihtiyaç halinde yetiştirdiği eniştesinin kendisine yardımcı olduğunu sözlerine ekledi.

Edinilen bilgilere göre olay, Çamlıhemşin ilçe merkezinde meydana geldi. Aracına binmek isteyen bir vatandaş, çöp konteynerlerinin bulunduğu alana yaklaştığı sırada hiç beklemediği bir anda yavrularıyla birlikte bulunan anne ayıyla karşı karşıya geldi. Çöp konteynerinin arkasından aniden çıkan anne ayı, yavrularını koruma içgüdüsüyle vatandaşı kovalamaya başladı. Büyük panik yaşayan vatandaş, koşarak bölgeden uzaklaştı ve güvenli bir noktaya sığındı. Korku dolu anlar bir işletmenin güvenlik kamerasına anbean yansıdı.

Olayın ardından durum Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine bildirildi. İhbar üzerine harekete geçen ekipler, bölgede inceleme başlatırken ayı ve yavrularının yerleşim alanından güvenli şekilde uzaklaştırılması için çalışma başlattı. Ekiplerin, ayının hareketlerini takip ederek hem vatandaşların güvenliğini sağlamak hem de yaban hayvanlarının zarar görmesini önlemek amacıyla bölgede tedbirlerini artırdığı öğrenildi.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde orman ekosisteminin önemli türlerinden olan kızıl ağaçlar, son dönemde hızla yayılan siyah renkli zararlı kurtların tehdidiyle karşı karşıya kaldı. İlçenin farklı noktalarında görülen siyah kurtların, kızıl ağaçların yaprak ve gövdelerinde yoğun şekilde zarar oluşturduğu görülürken, her yıl farklı bir ağaç türüne musallat olan zararlıların bu yıl kızıl ağaçlarda görülmesi, vatandaşları endişelendirdi. Bölge halkı özellikle dere kenarları ve ormanlık alanlarda yaygın şekilde görülen zararlılar nedeniyle ağaç yapraklarının kuruduğunu ifade ederek ilgili kurumların bölgede inceleme yapmasını ve ağaçların korunmasına yönelik biyolojik veya bilimsel mücadele yöntemlerinin bir an önce uygulanmasını talep etti.

Bölgede doğasever kimliğiyle tanınan iş insanı Yaşar Kıran, kızıl ağaçların Karadeniz'in doğal dengesinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak 'Kızıl ağaçlar bölgemizin en değerli doğal varlıklarından biridir. Eğer bu zararlılarla zamanında mücadele edilmezse önümüzdeki yıllarda çok sayıda ağacı kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Her yıl farklı bir ağaç türünde benzer sorunlarla karşılaşıyoruz. Bu nedenle zararlının türü bilimsel olarak belirlenmeli ve çevreye zarar vermeyecek biyolojik mücadele yöntemleri vakit kaybedilmeden uygulanmalıdır' dedi.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde serinlemek için Fırtına Deresi'ne giren karaca vatandaşlar tarafından cep telefonları kamerayla görüntülendi. Fırtına Vadisi'nin eşsiz doğasında ortaya çıkan zarif misafir, bir süre derenin buz gibi sularında serinledi. O anlar, doğanın ve yaban hayatının korunmasının önemini de bir kez daha hatırlatırken çevredeki vatandaşlar tarafından da ilgiyle izlendi.

Olay Rize'nin Fındıklı ilçesine bağlı Bal Ormanları mevkiinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, balık tutmak amacıyla dere yatağına giren 3 kişi, yoğun bitki örtüsü ve zorlu arazi şartları nedeniyle dönüş yolunu bulamadı. Mahsur kalan vatandaşların 112 Acil Çağrı Merkezi'nden yardım istemesi üzerine bölgeye arama kurtarma ekipleri sevk edildi. İhbarın ardından 6 kişilik AFAD ekibi ile 12 kişilik AKUT ekibi bölgede çalışma başlattı. Arama faaliyetlerine bölgeyi iyi bilen köylüler de destek verdi. Ekipler, gece boyunca dere yatakları ile ormanlık alanlarda arama çalışmalarını sürdürdü. Saatler süren çalışmaların ardından kaybolan 3 kişiye sabah saatlerinde ulaşıldı.

Bulundukları noktadan güvenli şekilde çıkarılan vatandaşların ilk sağlık kontrolleri olay yerinde gerçekleştirildi. Yapılan kontrollerde 3 kişinin de sağlık durumunun iyi olduğu ve herhangi bir yaralanmalarının bulunmadığı belirlendi.

Rize'de mevsim normallerinin üzerine çıkan ve herkesi serinleme arayışına iten sıcak hava, Şansel Çoban Yılmaz ve Özgür Yılmaz çiftinin en mutlu gününde zor anlar yaşattı. Dış çekim esnasında gelinin sıcaktan fazlasıyla bunaldığını ve bu durumun fotoğraflara yansıdığını fark eden Rizeli Fotoğrafçı Oğuz Bal, ezber bozan bir yönteme imza attı. Çözüm arayışına giren pratik zekalı fotoğrafçı, çekim için yanında bulunan dronu havalandırarak gelinin yakınına yaklaştırdı. Dronun güçlü pervanelerinden çıkan rüzgarı geline doğru yönlendirerek adeta havada uçan bir vantilatör oluşturdu. Çevredeki bir vatandaş tarafından anbean kaydedilen o eğlenceli anlar, sosyal medyada paylaşılmasıyla birlikte izleyen herkesin yüzünü güldürdü ve büyük beğeni topladı.

Rize Ticaret Borsası (RTB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan ve beraberindeki borsa yönetimi ve meclis üyelerinden oluşan heyet, Azerbaycan'ın çay üretim merkezlerinden Lenkeran bölgesine araştırma ve inceleme gezisi düzenledi.

Ziyaret sonrasında değerlendirmelerde bulunan RTB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, 'Lenkeran'da son derece modern ve yüksek standartlarda üretim yapan tesisleri görme fırsatı bulduk. Kaliteli ve katma değerli ürün üretildiğinde, bunun dünya pazarlarında ne kadar güçlü bir karşılık bulduğunu bir kez daha müşahede ettik. Burada üretilen bazı özel butik çayların kilogram fiyatı, Azerbaycan para birimiyle 800 ila 1000 Manat (yaklaşık 20 bin Türk Lirası) gibi yüksek rakamlardan alıcı buluyor. Bu durum, sektörümüzün geleceği ve katma değerli üretime yönelmesi açısından örnek alınması gereken çok önemli bir modeldir. Rize çayının değerini ve kalitesini artıracak bu tarz uygulamalar üzerinde çalışmaya kararlılıkla devam edeceğiz' dedi.

Azerbaycan'da uygulanan hasat tekniklerinin de oldukça dikkat çekici olduğunu belirten Başkan Erdoğan, üreticilerin öncelikle çay filizinin en üst kısmındaki genç yaprakları son derece hassas bir şekilde elle topladıklarını ifade ederek 'Azerbaycan'daki çay bahçelerinin kurumaması için çok ciddi bir yapay sulama sisteminin kurulduğunu ve düzenli sulama yapıldığını gördük. Ayrıca sıcak iklim nedeniyle çay bahçelerinde böceklenme yaşandığından, belirli periyotlarla kimyasal ilaçlama yapılmak zorunda kalınıyor. Bu durum, ülkemizin sahip olduğu eşsiz mikroklimanın değerini bir kez daha ortaya koyuyor. Bizim coğrafyamızda kış aylarında çaylıkların üzerine kar yağması, doğal bir koruma sağlayarak böceklenmeyi tamamen engelliyor. Bu sayede Türk çayı üretilirken hiçbir şekilde zirai ilaç kullanılmıyor. İnanıyorum ki çay sektörümüzdeki yapısal sorunları hızla çözüme kavuşturabilirsek, tamamen doğal yöntemlerle ürettiğimiz kaliteli Türk çayını dünya pazarlarında hak ettiği yüksek değerle satabiliriz' şeklinde konuştu.

Doğu Karadeniz bölgesinde tarımsal üretime büyük zarar veren Kahverengi Kokarca Böceğine karşı yürüttüğü biyolojik mücadele çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Zararlının popülasyonunu kontrol altına almak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında, Kahverengi Kokarca'nın doğal düşmanı olarak bilinen Samuray Arısı, ilçedeki köy ve mahallelerde belirlenen noktalarda doğaya salınmaya devam ediliyor. Çalışmalar kapsamında Rize'nin İyidere ilçesinde de doğaya samuray arısı salındı. Bu yöntemle ilçede hem tarımsal ürünlerin korunacağını hem de kimyasal ilaç kullanımının azaltılarak çevre sağlığına katkı sağlanacağını belirtti.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Entomoloji Uzmanları Dr. Mansur Uluca ve Dr. Şeyma Yiğit Baş, zararlının yoğun olarak görüldüğü bölgelerde saha incelemelerinde bulundu. Saha çalışmalarının ardından Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ev sahipliğinde Ardeşen'de değerlendirme toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya il ve ilçe tarım müdürlükleri, Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, ÇAYKUR, Ziraat Mühendisleri Odası, Ziraat Odası temsilcileri ile muhtarlar katıldı. Yapılan teknik bilgilendirmede, Amerikan Beyaz Kelebeği'nin biyolojisi, bölgedeki mevcut durumu, survey sonuçları ve uygulanacak mücadele yöntemleri ele alındı. Toplantıda alınan kararlar kapsamında, ağ oluşturan larva kolonilerinin toplanarak imha edilmesi, pupa dönemi öncesinde ağaç gövdelerine oluklu mukavva bant sarılarak pupaların toplanması ve ağustos ayı sonuna kadar yeni larva kümelerinin görülmesi halinde mekanik mücadelenin tekrarlanması kararlaştırıldı.

Ormanlık alanlarda ise biyolojik çeşitliliğin ve doğal düşmanların korunmasını esas alan doğal denge yaklaşımının uygulanacağı belirtildi.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü yetkilileri, başta çay ve fındık olmak üzere bölgenin stratejik tarım ürünlerini korumak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili birimleriyle koordineli çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

Bir dizi program için Rize'ye gelen Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ilk olarak Rize Valiliği'ni ziyaret ederek anı defterini imzaladı. Ardından Rize Belediyesi'ni ziyaret eden Bakan Tekin buradan AK Parti Rize İl Başkanlığı'na gelerek partililerle buluştu. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, eğitimde yürütülen reformlardan müfredat değişikliklerine, muhalefetin eleştirilerinden siyasi gündeme kadar birçok konuda çarpıcı açıklamalarda bulundu. Kendi öğrencilik yıllarından örnekler vererek Türkiye'nin eğitim altyapısında katettiği mesafeyi anlatan Bakan Tekin, muhalefete yönelik sert eleştirilerde bulundu.

'Bundan 30 yıl öncesinden bahsediyorum'

'Ben Rize'de öğrenciyken Rize'de sadece bir tane kırtasiye vardı' diyen Bakan Tekin, 'Ders kitaplarımızı kırtasiyeye sipariş veriyorduk, parasını veriyorduk. Kitaplar 3-5 ay sonra geliyordu, birinci yarıyıl bitmişti. Şimdi okullar açıldığı gün çocuklarımızın masasında her yıl yenilenen ders kitapları var. Ben öğrenciyken okulda sınıflarımızda soba bile yoktu, sobalı okullar lüks okul kabul ediliyordu. Sabahleyin okula giderken annem fileyle, her arkadaşımız okula odun getiriyordu. Bunları arkadaşlar milattan önceden bahsetmiyorum. Bundan 30 yıl öncesinden bahsediyorum. Şimdi ne istiyoruz? Şimdi diyoruz ki; okullarımızda çocuklarımız derslik başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı itibarıyla muadil, çağdaş ülkelerdeki gibi olsun istiyoruz. Çocuklarımız teknolojik donanıma sahip olsun istiyoruz. Şimdi bunları isteyebilecek duruma geldik' şeklinde konuştu.

'Yaklaşık 450-500 bin civarında sınıf yaptık'

Konuşmasında ana muhalefet partisi CHP'ye yönelik eleştirilerde bulunan Tekin, 'Ben bunları anlatıyorum, muhalefet bana kızıyor. Diyorlar ki; 'Çocuklara bir öğün yemek bile veremiyordunuz' Ben de şu soruyu soruyorum CHP'ye: Sizin seçim beyannamenize baktım; 99 seçimlerinde yazmamışsınız, 2002 seçimlerinde yazmamışsınız, 2007'de yazmamışsınız, 2011'de yazmamışsınız, şimdi söylüyorsunuz. Çünkü o tarihte Türkiye'nin bir öğün yemekten çok daha başka problemleri vardı. Siz onları söylüyordunuz. Önce bir teşekkür edin bize. Önce teşekkür edin, deyin ki; 'Türkiye'de derslik başına, yani sınıf başına düşen öğrenci sayısını 20'li rakamlara düşürdüğünüz için teşekkür ederiz. Bu kadar derslik yaptığınız için' Yaklaşık olarak 450-500 bin civarında sınıf yaptık, derslik yaptık. 650 bin sınıfımızın tamamında şu anda internet erişimi var, akıllı tahtalar var. Bunlardan dolayı bir teşekkür edin, deyin ki; 'Bunları yaptınız, Allah razı olsun. Şimdi de şu eksik, onu da yapalım.' Onu da yapacağız, onlar de yapılacak. Ama bunları biz yaptık. Önce müteşekkir olmayı öğrenmeniz lazımYeni Türkiye'de çocuklarımız bizim sahip olduğumuz binlerce yıllık devlet geleneğine, bizim sahip olduğumuz binlerce yıllık toplum geleneğine, bizim sahip olduğumuz ahlaki hassasiyetlere, bizim sahip olduğumuz, önemsediğimiz milli ve manevi değerlere çocuklarımız sahip olsun istiyorum. Şu an müfredatta yaptığımız değişikliklerin önemli bir parçası burası' ifadelerini kullandı.

'Haçlı Seferleri kavramını tarih müfredatından çıkardım' diyen Bakan Yusuf Tekin, 'Sefer değil o, Haçlılar bize saldırmışlar. Bunu çıkardık müfredattan, niye itiraz ediyorsunuz?. Ben diyorum ki; Osmanlı'yla Cumhuriyeti barıştırmamız lazım. Ben diyorum ki; eski Türk devletleriyle Cumhuriyeti barıştırmamız lazım. Çocuklarımız Osmanlı'yı da ataları olarak bilmesi lazım, Osmanlı'ya da sahip çıkması lazım. Bunun için tarih müfredatında değişiklikler yapmamız lazım diyorum ben ve bunu yapıyorum. Çünkü dünyada birçok devlet bizim sahip olduğumuz bu binlerce yıllık birikime sahip değil, bize öykünüyorlar. 'Ne güzel geçmişiniz var, ne büyük bir birikiminiz var' diyorlar. Biz de diyoruz ki; 'Yok onlar kötü, biz onu almıyoruz' dersek eğer, atalarımıza saygısızlık yapmış oluruz' diye konuştu.

'CHP, FETÖ istilasına tabi tutulmuştur'

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, CHP'ye yönelik FETÖ istilası altında vurgusunda da bulunarak açıklamaları şöyle sürdürdü:

'İlk Meclis'teki bütçe görüşmemde, o zamanki İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ile ilgili olarak bir şey söyledim ben sorular üzerine. Dedim ki; Türkiye'de 1980'li yıllarda daha özel okullar yokken, FETÖ bir tehdit değilken bir adam Trabzon'da özel okul kuruyor. Ve bu özel okulu kuran adam sonra, kimsenin. 1980'li yıllar, yani benim üniversite sınavına girdiğim 88-89'dan bahsediyorum. Ve bizim aklımıza. Burada hiç kimsenin çoluğu çocuğu 'Kıbrıs'a gideyim, Kıbrıs'ta okuyayım, oradan yatay geçiş' Bu, o zaman kimsenin aklına gelen bir şey değildi, kimsenin bildiği bir şey de değildi. Düşünebiliyor musunuz; FETÖ'nü özel okulunu Trabzon'da kuran ailelerin çocuğu Kıbrıs'ya gidiyor, sonra Kıbrıs'tan Türkiye'deyken asla kazanamayacağı bir okula yatay geçiş yapıyor. Şimdi bunun bir proje olduğunu düşünmek için çok aşırı zeki olmaya gerek yok arkadaşlar, herkesin görebileceği bir şey. Bakın, şu anda Cumhuriyet Halk Partisi, FETÖ istilasına tabi tutulmuştur. Şu an Cumhuriyet Halk Partisi'ni tekeline almaya çalışan yapı, FETÖ yapısıdır diyordum ben, itiraz ediyorlardı. E şimdi kendileri söylüyorlar. O zaman ben diyordum ki hepiniz seyretmişsinizdir, Kemal Sunal'ın bir filmi var 'Yeşil Vadi' diye. Yeşil Vadi'de Şener Şen. Evet, Seferoğulları'yla Tellioğulları kavga ediyorlar. Kavganın konusu; Yeşil Vadi'yi kim alacak, valinin kızını kim alacak? Şener Şen akıllara durgunluk veren bir kurgu yapıyor. 'Mısır'dan Tosun Paşa gelecek' diyor, 'Tosun Paşa da benim arkadaşım' diyor ve kendi hizmetçileri Kemal Sunal'a Tosun Paşa rolünü veriyor, giydiriyor. Ben bu benzetmeyi yapmıştım. Demiştim ki; Cumhuriyet Halk Partisi'ni yöneten birisi var. O, birine Tosun Paşa kıyafeti giydirdi, genel başkan yaptı ama arkada onu başkası yönetiyor. Sizi uyarıyorum; Yeşil Vadi de, valinin kızı da size kalmayacak, başkası alacak. Bunları söylerken diyordum ki yine; bakın ben Cumhuriyet Halk Partisi'nin haline üzülüyorum. Bir siyaset bilimci olarak, Türk demokrasi tarihi çalışan bir kişi olarak üzülüyorum. Yarın bir gün bunların farkına varacaksınız ve Tanju Okan'ın şarkısındaki gibi 'Öyle sarhoş olsam ki, her şey bir rüya olsa, unutarak uyansam' diyeceksiniz. Şu an Cumhuriyet Halk Partisi aynı günleri yaşıyor.'

Edinilen bilgiye göre, Amlakit Yaylası'ndan doğa yürüyüşüne çıkan 3 Rus turist, güzergâhlarını kaybedince yardım çağrısında bulundu. İhbar üzerine AFAD koordinasyonunda Jandarma Arama Kurtarma (JAK) ve jandarma ekipleri hızla bölgeye sevk edildi. Zorlu arazi yapısı ve olumsuz hava şartlarına rağmen ekipler, turistlerin bulunduğu noktaya ulaşabilmek için titiz bir çalışma yürüttü. Sabah saatlerinden itibaren turistlerle temas kuran ekipler, yaklaşık 10 saat süren yürüyüşün ardından saat 14.00 sıralarında 3 turiste ulaştı.

Olay yerinde ilk sağlık kontrolleri yapılan turistlerin genel sağlık durumlarının iyi olduğu belirlenirken, ekipler tarafından güvenli şekilde yerleşim alanına tahliye çalışmaları başlatıldı.

Edinilen bilgilere göre, dün akşam saatlerinde Hamlakit Yaylası'nda doğa yürüyüşüne çıkan Rus turistlerden haber alamayan yakınlarının ihbarı üzerine bölgede geniş çaplı arama kurtarma çalışması başlatıldı. Zorlu arazi ve hava şartlarına rağmen gece boyunca sürdürülen çalışmalar sonucunda JAK ekipleri turistlerin yerini tespit etti.

Ekiplerin ulaştığı Rus turistlerin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi. İlk kontrolleri bölgede yapılan turistler, güvenli şekilde bulundukları alandan alınarak Çamlıhemşin ilçe merkezine getiriliyor.

Olayla ilgili gerekli işlemler sürerken, yetkililer özellikle yayla ve dağ rotalarında yürüyüş yapacak vatandaşlar ile turistlere, hava koşullarını dikkate almaları, güzergâhlarını önceden yetkililere veya yakınlarına bildirmeleri ve gerekli ekipmanlarla yola çıkmaları yönünde uyarılarda bulundu.

Rize'nin Tophane Mahallesi'ndeki bir pasajda teknoloji tamir dükkanı işleten Serdar Keskin, artan düğün maliyetleri karşısında zorlanan gençlere destek olmak amacıyla sıra dışı bir sosyal sorumluluk projesine imza attı. İşletmesindeki masasının üzerine bir kumbara yerleştiren ve üzerine 'Evlenecek çiftlere yardım kumbarası' yazan duyarlı esnaf, hem müşterilerinin hem de yoldan geçen Rizelilerin takdirini topladı.

Evlilik aşamasında insanların zorlandığını gördükten sonra böyle bir şey yapmaya gerek duyduğunu dile getiren Serdar Keskin 'İnsanlar evlilik aşamasında, o zorlukları çok gördüm. Kendimiz de yaşadığımız bu süreç içerisinde hepimiz biraz zorlandık. Bu çağ da biraz, zorluk çağı. Beni de bu çok etkiledi. İnsanlar birbirlerine bu çağda çok katkı sağlamıyor evliliklerde. Ben de ne yapabilirim? Evlenen insanlara nasıl katkı sağlayabilirim? Bunu, böyle bir farklı bir konseptte yapmayı düşündüm. Bu aklıma geldi. Herkesin dükkanında farklı farklı şeyler gördüğümde dedim ki ben bunu nasıl daha güzelleştirebilirim? Ben de bu yolu tercih ettim ve bu yolda çok da faydalı olduğuma inanıyorum. Çok insanlar da bundan çok etkilendiler. Gelen, dükkanıma gelen çoğu insan bunu gördüğü zaman kendileri de yapmayı düşünüyorlardı, kendi dükkanlarına da koymayı düşündüler. Bunun iyi bir hareket olduğuna inanıyorum ve bunun da yayılmasını istiyorum ben' dedi.

Görenlerin ilginç bulduğunu ancak herkesin takdir ettiğini ifade eden Keskin 'İnsanlar çok ilginç karşılıyorlar. İlk kez gördüklerini, yani sürekli dolaştıkları halde bile böyle bir şeyle ilk kez karşılaştıklarını ve bu tepkilerin de beni çok mutlu ettiğini söyleyebilirim. Güzel, olumlu şeyler aldık yani bunun karşılığında. Kesinlikle karşılığı buldu ve bunları biz bu süreçte insanların, evlenen insanların kim olduğu önemli değil, herhangi bir kişi de olsa onun isteği doğrultusunda ona bir nebze olsun katkı sağlamaya çalışıyoruz. Ödemelerinde, borçlarında bir nebze olsun ödemelerinde biz katkı sağlıyoruz yani' ifadelerini kullandı.

Yardım kumbarasında biriken parayı aldıktan sonra uğrayıp teşekkür eden çiftler olduğunu sözlerine ekleyen Keskin 'Evlenen insanlar, buna bazı kişiler de aracı oluyor. İyi insanlar var, sizin gibi de iyi insanlar var böyle katkı sağlayan insanlar var. Bunlar da onların neticesinde bir şeyinden, yükünden biraz aldığımız zaman sonradan tekrar bize gelip uğrayan oluyor. Mutluluklarını iletiyorlar, katkılarından dolayı teşekkür eden oluyor. Biz de bundan mutlu oluyoruz' diye konuştu.

İşletmeye uğradıkça kendisinin de destek vermeye çalıştığını kaydeden Serkan Şenkaya isimli vatandaş ise 'Bireyselde de ve böyle toplu olarak yardım yapan, hayır yapan insanları böyle ben çok seviyorum. Serdar Bey'le de buraya iş dolayısıyla ara ara ziyaret ediyorum Serdar Bey'i. Burada evlenecek çiftlere yardım kumbarası gördüm, çok hoşuma gitti. İş ziyaretinde bulunduğum zaman da ben de elimden geldiğince maddi manevi destek olmaya çalışıyorum' şeklinde konuştu.

Kumbarayı ilk gördüğünde çok dikkatini çektiğini ve bu uygulamanın yayılması gerektiğini savunan Yasin Mani ise 'Dikkatimizi çeken bir kutu gördük. Bu kutunun yayılması ve gençlere, gençlerin önünü açmamıza vesile olabilir. E şaşırdım açıkçası ama güzel bir etkinlik gerçekten. Serdar abimize de teşekkür ediyoruz bu konuyla alakalı' dedi.

Rize'nin Ardeşen ilçesine bağlı Yeniyol köyünde, halk arasında 'Amerikan kurdu' olarak adlandırılan zararlı tırtılların meyve ağaçları, fındık, kivi ve çay bahçelerine verdiği zarar yöre halkını endişelendiriyor. Bölgede yapılan saha incelemesinde zararlıların elma, armut, ıhlamur, karayemiş, fındık ve kivi başta olmak üzere çay bahçelerinde de görülmeye başladığı görüldü. Üreticiler, zararlının son 20-25 günde hızla çoğaldığını belirterek mücadele çalışması başlatılmasını istedi.

'20-25 günden beri çoğalmaya başladı'

Köy sakinlerinden Şeref Altay, zararlının nereden geldiği konusunda bölgede farklı iddiaların dile getirildiğini ancak kesin bir bilgilerinin bulunmadığını söyledi. Altay, ilk olarak kuruyan dal ve yaprakları keserek poşetlediğini belirterek 'Nasıl yayıldığını ve nereden geldiğini biz de bilmiyoruz. Bu konuda bölgede bilgi kirliliği var. Yaklaşık 20-25 gündür hızla çoğalmaya başladı. İlk gördüğümde kuruyan dalları ve yaprakları kestim, poşetleyerek önlem almaya çalıştım. Daha sonra önünü alamayacağımız şekilde yayıldığını gördüm' dedi.

Zararlının özellikle elma, armut, ıhlamur çiçeği, karayemiş, fındık ve çay bitkisinde görüldüğünü söyleyen Altay, 'Fındığa zarar verdi, çaya da yayılmaya başladı. Bölgede birçok aile geçimini çaydan sağlıyor. Çay bahçelerinde daha fazla yayılması üretici açısından ciddi sorun oluşturabilir' diye konuştu.

'Kivi ve çayımızın yanında bütün meyvelerimiz tehlike altında'

Kivi ve çay üreticisi Kasım Şişmanlar da zararlının her geçen gün arttığını ve bireysel yöntemlerle önlem alamadıklarını söyledi. Şişmanlar, 'Kivi ve çayımızın yanında bütün meyvelerimiz şu anda tehlike altında. Her geçen gün daha fazla yayılıyor. Biz çay, kivi ve fındıkla geçiniyoruz. Zararlı bu ürünlerde de görülmeye başladı' şeklinde konuştu.

Kivi üretiminde hasat dönemine ilişkin belirsizlik yaşadıklarını dile getiren Şişmanlar, 'Bu yıl yeni görülmeye başladı ancak önüne geçilemezse gelecek yıllarda daha büyük sorunlar yaşanabilir. Özellikle kiviyi sağlıklı şekilde toplayıp toplayamayacağımızı bilmiyoruz. İlgili kurumlardan bölgede inceleme yapmasını ve çözüm geliştirmesini bekliyoruz' ifadelerini kullandı.

'Armut meyvelerini kemirerek çürüttü'

Köy sakinlerinden Recep Döne ise armut ağaçlarının yapraklarının kuruduğunu, bazı meyvelerin ise zararlı tarafından kemirilerek çürüdüğünü öne sürdü. Döne, bölgede yetişen karayemiş ağaçlarının da tırtıllardan etkilendiğini belirterek şöyle konuştu:

'Karayemiş, yapraklarını yaz-kış dökmeyen dayanıklı bir ağaçtır. Buna rağmen yapraklarının kuruduğunu gördük. Karayemiş yaprağının tadı acıdır. Çay yaprağı da benzer şekilde acıdır. Bu nedenle zararlının çay bitkisinde de yayılmasından endişe ediyoruz.'

Ağaçların çevresindeki bazı çay köklerinde de kurumalar gözlemlediklerini ifade eden Döne, zararlıların yaprakların üzerine ağ benzeri yapılar oluşturarak yumurta bıraktığını söyledi.

Döne, 'Yaprak ve meyvelerdeki zararın yanı sıra bırakılan yumurtalar nedeniyle gelecek yıllarda sayılarının daha fazla artmasından endişe ediyoruz' dedi.

'Ihlamur ağaçları kurudu, kivi ve çaya yayıldı'

Üreticilerden Turgay Parlak da bazı meyve ağaçlarının kurumaya başladığını ve zararlıların kivi ile çay alanlarına yayıldığını belirtti.

Parlak, 'Önlem alınmaması durumunda ilerleyen dönemlerde daha ciddi zararlarla karşılaşabiliriz. Kivi ve çaylarımızda da görülmeye başladı. Bazı ıhlamur ağaçları kurudu. Her geçen gün yayılım artıyor. Bölgede inceleme yapılmasını ve gerekli mücadele çalışmalarının başlatılmasını bekliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yeniyol köyündeki üreticiler, zararlının türünün kesin olarak belirlenmesi, yayılım alanının tespit edilmesi ve uygun mücadele yöntemlerinin uygulanması için uzman ekiplerin bölgede çalışma yapmasını talep etti.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesine bağlı Çat köyünde Batuhan Yağcı'ya ait keçileri izleyen komşuları Abdullah Kantar, o esnada içtiği çayı keçiye doğru uzattı. Bardağa uzanan keçi bu kez çayı içmeye başladı. O görüntüleri kaydeden Kantar, sosyal medyadan paylaşım yaptı. Görenlerin içini ısıtan görüntüler izleyenlerden beğeni topladı.

Görüntülerde anne ayının çevreyi kontrol ettiği, iki yavrunun ise çöp konteynerleri oyun oynar gibi iterek ve sürükleyerek bulundukları yerden uzaklaştırdığı görüldü. Zaman zaman çöp konteynerlerini deviren ayılar, yiyecek bulmak için çöpleri karıştırırken ortaya ilginç görüntüler çıktı.

O anlar öğretmenevinin güvenlik kameraları tarafından anbean kaydedildi.

Rize Merkez İslampaşa Mahallesi, Şehitler Çeşmesi Sokak'ta alt tarafta gerçekleşen yurt inşaatının taş duvarının çökmesi sonucu yolda göçük meydana geldi. Çöken yolun üst kısmında bulunan 8 daireden oluşan 5 katlı Topçu Apartmanı ve 18 daireden oluşan 7 katlı Denizgören Apartmanı tedbir amaçlı boşaltıldı. Boşaltılan binalarda yaşayan 5 kişiden oluşan toplamda 3 aile Rize Öğretmen Evi'nde misafir edildi. Yolda meydana gelen göçük çevredeki bir iş yerinin kamerasına yansırken duvarın ilk çökme anı ise bir vatandaş tarafından cep telefonu ile anbean kaydedildi.

Öte yandan 2 şehidin kabrinin bulunduğu alanda duvarın çökmesi sonucu hasar alırken bölge drone ile havadan görüntülendi. Olay anını anlatan bina sakinleri ise çökmenin başladığı sırada bölgede arabalar ve vatandaşlar olduğunu, bina sakinin çökmeyi anlaması sonrasında vatandaşları ve araç sahiplerini uyarması ile bölgede oluşabilecek bir facianın önüne geçildiği savundu. Çökme başlamadan önce çalışanları da uyardıklarını iddia eden bina sakinleri eşyaları evlerinde kaldığı için mağduriyet yaşadıklarını dile getirdi.

'Cumaya gitmeden hemen önce operatörü uyardım'

Göçük meydana gelmeden önce evden çıkan ve göçüğün olabileceğini düşündüğü için inşşaat alanında çalışan operatörü uyardığını dile getiren Yaşar Topçu isimli vatandaş 'Cuma namazına hazırlandım gidiyordum. Baktım operatör alt kısımda çalışıyor, duvarın 3-4 metre gerisinden. Dedim ona ki: 'Arkadaş, burası bu duvar perde beton değil. Bu yığma duvardır, bu çöker.' dedim. Bana hiç bakmadan gitti. O anda namazı kıldım, gittim merkeze, işlerimi gördüm, geldim. Arkadaş burada bekliyordu. Dedi bana ki: 'Yaşar abi' dedi, 'Geçme o yana' dedi bana, 'Çöküyor bura çatladı.' 'Ben oradan dönüp hemen geliyorum.' dedim. Döndüm gittim arabayı ileri çektim. Gelene kadar 'pof' çöktü! Arkadaş gördü olayı. Orada oturan bayanlar vardı, onları kovdu oradan. Arabaların sahibine haber verdi' şeklimde konuştu.

'Benim elbisem yok, her şeyim içeride. İlaçlarım içeride'

Bütün kıyafetlerinin ve ilaçlarının evde kaldığını o nedenle mağduriyet yaşadığını sözlerine ekleyen Topçu 'Bizim halımız ne olacak şimdi? Mağduruz. Benim elbisem yok, her şeyim içeride. İlaçlarım içeride. Polise diyorum 'Bırak alayım onları.', izin vermiyor. Vali mi gelecek buraya, kim gelecek buraya? Gelsin buraya, benim elbiselerimi alsın bize. Elbisemi götürecek, eve mi getirecek beni, ne edecek? Ben böyle pis mi gezeceğim?' ifadelerini kullandı.

Konaklama için kendisine öğretmen evi önerisinde bulunulduğunu ancak akrabalarının yanında kalabileceği için kabul etmediğini de ifade eden Topçu 'Kızımın evine kalırım. Bana dediler 'Öğretmenevine alalım seni'. Dedim: 'Yok, benim kızım var burada, akrabalarım falan kalırım.' Benim barınma, barınmak için kıtlığım yok. Burada ne olacağını şu anda ben hiç bilmiyorum. Şu anda bekliyoruz ne olacak diye' şeklinde konuştu.

''Allah aşkına çalışmayı durdurun' dedim'

Yolun yan kısımlarında kopmalar olduğunu fark ettiğini ve bu nedenle uyarıda bulunduğunu dile getiren Şaban Pehlivan, bölgede olan araç ve vatandaşları uzaklaştırmak için harekete geçtiğini kaydederek 'Baktım aşağıya doğru bir toprak kayması gördüm, şüphelendim. Arabalar, komşu arabalar hep orada. Şüphelendim ama adam yine çalışıyor. Çıkarmaya devam ediyor. Ben indim evden aşağı, baktım sağ sol bertilmeye başladı. Arabayı hemen çıkarttım, komşuların arabasını çıkarttım şehitliğin yanında olan. Bir çocuk, iki tane bayan, onları uzaklaştırdım tehlike olacak diye. Emniyeti aradım. Ve bunlar çalışmaya devam ediyor. Baktım bu ev gitmek üzere, yollar gitmek üzere, can kaybı olacak. Dedim: 'Çalışmayı durdurun' dedim. 'Allah aşkına' dedim 'çalışmayı durdurun, yeter. Bizi buralardan çıkaracaksınız ama can kaybı olacak, bırakın' dedim. Bağırdım, çağırdım, sonuçta bu vaziyete geldik' diye konuştu.