Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kazakistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin gelişmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doğrudan desteğinin büyük payı olduğunu belirterek, 'Türkiye, siyasi etkisi güçlü, ekonomisi sağlam ve uluslararası itibarı yüksek bir devlettir' dedi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kazakistan-Türkiye arasındaki Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 6'ncı toplantısının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ortak basın toplantısı düzenledi. Türkiye'nin Kazakistan'ın önemli stratejik ortaklarından biri olduğunu belirten Tokayev, iki ülkeyi yüz yıllar boyunca şekillenen kardeşlik bağları ve ortak kültürel ve manevi değerlerin birleştirdiğini söyledi. Tokayev, 'Bizler birbirimize gönülden destek veren kardeş ülkeleriz. Hedefimiz birdir, istikametimiz nettir. En önemli görevimiz, halklarımız arasındaki dayanışmayı güçlendirmek ve refah seviyesini yükseltmektir. Bugün Türkiye, siyasi etkisi güçlü, ekonomisi sağlam ve uluslararası itibarı yüksek bir devlettir. Bunun Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliği sayesinde gerçekleştiğine bütün dünya şahittir. Bu konuda hiçbir şüphe yoktur. Özellikle belirtmek gerekir ki Türkiye'nin büyük başarılara ulaşması ve yüksek seviyelere çıkması Sayın Cumhurbaşkanı'nın ileri görüşlü liderliği ve özverili çalışmalarının bir sonucudur' dedi.
'Karşılıklı ortaklığımıza yeni ivme kazandıracak öncelikli alanları belirledik'
Son yıllarda iki devlet arasındaki çok yönlü iş birliğinin yüksek bir ivmeyle geliştiğini kaydeden Tokayev, 'Devletler arası, parlamentolar arası ve hükümetler arası ilişkilerimiz daha da güçlenmektedir. Bugün Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 6. toplantısını gerçekleştirdik. Oldukça verimli bir toplantı oldu. Karşılıklı ortaklığımıza yeni ivme kazandıracak öncelikli alanları belirledik. Siyasi, ticari, ekonomik ve kültürel insani ilişkilerimizi daha da güçlendirme konusunda mutabakata vardık. Bu hedefleri hayata geçirmek amacıyla hukuki temel oluşturacak önemli hükümetler arası belgelere imza attık' dedi.
Cumhurbaşkanı Tokayev, Kazak-Türk ilişkilerini yeni bir seviyeye taşıyacak olan ebedi dostluk ve genişletilmiş stratejik ortaklık hakkında deklarasyonu kabul ettiklerine vurgu yaparak, bu belgenin iki ülke halklarının birliğinin ve geleceğe yönelik ortak idealinin eşsiz bir simgesidir olduğu değerlendirmesini yaptı.
'Türkiye, ülkemizin en büyük 5 ticaret ortağından biri'
Türkiye'nin Kazakistan'ın en büyük yatırımcıları arasında yer aldığına dikkati çeken Tokayev, bugüne kadar Türk iş insanlarının Kazakistan ekonomisine 6 milyar dolar tutarında yatırım yaptığını dile getirdi. Tokayev, Kazakistan'ın Türkiye'ye yaptığı yatırımların da artarak yaklaşık 2,5 milyar dolara ulaştığını belirterek, 'Şu anda ülkemizde yaklaşık 4 bin Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Bu durum, uzun vadeli ortaklığımızın sağlam bir teminatıdır. Ayrıca Türkiye ülkemizin en büyük 5 ticaret ortağından biridir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi yüzde 8,8 artarak, 5 milyar doların üzerine çıkmıştır. Elbette ekonomilerimizin potansiyelini dikkate aldığımızda bu rakamı daha da artırmak için tüm imkanlara sahibiz. Bugün katıldığımız Kazakistan-Türkiye İş Forumu'nun iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik iş birliğine yeni bir ivme kazandıracağına inanıyorum' dedi.
'Türk kardeşlerimiz Kazakistan'ın Altın Vize programından da yararlanabilirler'
Türk yatırımcıları desteklemeye her zaman hazır olduklarını söyleyen Tokayev, Türk şirketlerini uzun vadeli büyük stratejik projelerde yer almaya davet etti. Yeni anayasaya uygun olarak Kazakistan'da tüm mülkiyet türlerinin güvence altına alındığını söyleyen Tokayev, 'Buna yabancı mülkiyet de dahildir. Yabancı yatırımcıların hakları kapsamlı şekilde korunmaktadır. Bunun yanı sıra Türk kardeşlerimiz Kazakistan'ın Altın Vize programından da yararlanabilirler. Bu
vizeyi alan girişimci ve uzmanlara vergi ve göç konularında çeşitli kolaylıklar sağlanmaktadır' dedi.
'Orta Koridor'un potansiyelini artırma konusunda mutabakata vardık'
İki ülke arasındaki taşımacılığa değinen Cumhurbaşkanı Tokayev, 'Mevcut jeopolitik ortamda ulaştırma ve lojistik alanının stratejik öneminin arttığı açıktır. Bugün itibarıyla iki ülke arasındaki yük taşımacılığı istikrarlı şekilde gelişmektedir. Geçtiğimiz yıl demiryolu taşımacılığı yüzde 35, karayolu taşımacılığı ise yüzde 5 oranında artmıştır. Ülkelerimizi doğu ile batıyı birbirine bağlayan bir köprü olarak nitelendirmek mümkündür. Bu ortak avantajımızı en verimli şekilde değerlendirmemiz gerekmektedir. Bu nedenle değerli Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile somut projeler aracılığıyla Orta Koridor'un potansiyelini artırma konusunda mutabakata vardık' ifadelerini kullandı.
Hava taşımacılığı ve kargo sektörünün önemine değinen Cumhurbaşkanı Tokayev, Türk TAV Airports Holding şirketinin Almatı Uluslararası Havalimanı'nı Orta Asya'daki bir lojistik merkez olarak geliştirmeyi hedeflediğini, kendilerinin de bu projeye kapsamlı destek vermeye hazır olduklarını dile getirdi. Tokayev, Türk yatırımcıları ulaştırma ve lojistik alanındaki diğer projelerde de aktif rol almaya davet ederek, Türk iş adamlarına özel teşvikler sunmaya hazırız olduklarını ifade etti. Cumhurbaşkanı Tokayev, görüşmelerde enerji konularını da ele aldıklarını belirterek, 'Petrol ve doğal gaz piyasasındaki mevcut durumu dikkate alarak bu alandaki iş birliğini canlandırma konusunda mutabık kaldık. Türkiye Petrolleri, Kazakistan pazarında faaliyet göstermeye ilgi duyduğunu ifade etmektedir. Biz bunu memnuniyetle karşılıyoruz. Ülkemiz büyük projeleri ortaklaşa hayata geçirmeye isteklidir' dedi.
Türk şirketlerinin madencilik alanında geniş bir tecrübeye sahip olduğuna dikkati çeken Tokayev, Türk iş insanlarını ülkesindeki büyük projelerde aktif şekilde yer almaya davet ettiğini anlattı. Tokayev, tarım alanında iki ülke arasında çeşitli yatırım projeleri hayata geçirildiğini belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yakın zamanda tarım ürünleri ticaretini artırmaya yönelik bir yol haritası kabul etme konusunda mutabakata vardıklarını ifade etti.
Yapay zeka ve dijitalleşme
Yapay zeka ve dijitalleşme alanlarının geliştirilmesini stratejik öncelik olarak gördüklerini belirten Tokayev, 'Bu alanda iki ülkenin iş insanları bir dizi başarılı projeyi hayata geçirmiştir. Bunun yanı sıra Türk borsası, Borsa İstanbul ile Astana Uluslararası Finans Merkezi arasında bir mutabakat zaptı imzalanmıştır. Tüm bunlar iki ülke arasındaki dijital ticaret alanındaki iş birliğini daha da güçlendirecektir' dedi.
Kültürel ve insani ilişkilerin Kazak-Türk ilişkilerinin altın köprüsü olduğuna vurgu yapan Tokayev, 'Bu önemli konu her zaman önceliğimiz olmaya devam edecektir. Özellikle eğitim ve bilim alanlarının yeri ayrıdır. Bugün Gaziantep ilinde 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremden etkilenen vatandaşlar için Kazakistan adına inşa edilen yeni okulun açılış töreni gerçekleştirildi. Bu, Kazak halkının Türk halkına gösterdiği desteğin ve samimi dayanışmasının açık bir göstergesidir' ifadelerini kullandı.
'(Maarif Vakfı) Bu okulların bilinçli nesiller yetiştiren seçkin eğitim kurumları olacağına inanıyorum'
Ziyaret kapsamında ilgili bakanlıkların Astana ve Almatı şehirlerinde Maarif Vakfı'na bağlı iki okul açılmasına ilişkin mutabakat zaptını imzaladıklarını belirten Tokayev, 'Bu okulların bilinçli nesiller yetiştiren seçkin eğitim kurumları olarak hizmet vereceğine inanıyorum. Söz konusu okulların inşası için gerekli arsa tahsislerinin yapılması yönünde talimat verilmiştir. İnşaat çalışmalarına en kısa sürede başlayacağız' dedi.
Yükseköğretim alanındaki iş birliğine de değinen Cumhurbaşkanı Tokayev, şu anda yaklaşık 14 bin Kazakistan vatandaşının Türkiye'de eğitim gördüğünü, ayrıca yaklaşık 260 Türk öğrencinin de Kazakistan'daki üniversitelerde okuduğunu anlattı.
'İlişkilerimizin gelişmesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın doğrudan desteğinin büyük payı var'
Yakın zamanda Çimkent şehrindeki Pedagoji Üniversitesi bünyesinde Türkiye'nin Gazi Üniversitesi'nin bir şubesinin faaliyete başladığı bilgisini paylaşan Cumhurbaşkanı Tokayev, önümüzdeki dönemde El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi'nin Türkiye'de bir şube açmayı planladığını ifade etti. Tokayev, eğitim, sağlık ve turizm alanlarındaki ikili ilişkileri daha da güçlendireceklerini söyleyerek, 'Kazakistan ile Türkiye arasında karşılıklı saygı, kardeşlik ve dostluk temelinde sağlam ilişkiler tesis edilmiştir. Bu ilişkilerin gelişmesinde Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın doğrudan desteğinin büyük payı olduğu şüphesizdir. Sayın Recep Tayyip Erdoğan iki ülke arasındaki birliğin güçlendirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Ayrıca toplumsal, siyasi, sosyal ve kültürel insani alanlardaki Kazak-Türk işbirliğinin geliştirilmesi yönünde büyük emek vermektedir. Bu nedenle ben de değerli kardeşim Recep Tayyip Erdoğan'ı Türk Dünyası'nın manevi önderi Hoca Ahmet Yesevi Nişanı ile ödüllendirdim. Bu ödül tüm Kazak halkının Türk milletine ve Türkiye Cumhurbaşkanına duyduğu büyük saygının bir göstergesidir. Sayın Erdoğan bu prestijli ödülün ilk sahibi olmuştur' dedi.
Emine Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler çerçevesinde yürütülen Zero Waste projesini değerlendiren Tokayev, bu girişimin ülkesinde yürütülen 'Temiz Kazakistan' adlı ulusal projeyle örtüştüğünü, bu nedenle bu projeyi aktif şekilde destekleyeceklerini dile getirdi.
'Tüm anlaşmazlıkların diplomatik müzakereler yoluyla barışçıl şekilde çözülmesi gerektiğini vurguladık'
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile dünyadaki güncel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulunduklarını kaydeden Tokayev, 'Günümüzde yaşanan bu zorlu süreçte silahlı çatışmaların giderek yayılmasından duyduğumuz endişeyi dile getirdik. Uluslararası hukukun ve evrensel kuruluşların etkisinin zayıflaması konusunda değerlendirmelerde bulunduk. Birleşmiş Milletler'in rolünün güçlendirilmesi, onun karar ve ilkelerine sıkı şekilde riayet edilmesi ile uluslararası hukukun üstünlüğün sağlanması ve adalet ilkesine bağlı kalınması konusunda ortak anlayışa vardık. Tüm anlaşmazlık ve çatışmaların diplomatik müzakereler yoluyla barışçıl şekilde çözülmesi gerektiğini vurguladık. Kazakistan ile Türkiye bundan sonraki dönemde de uluslararası kuruluşlar çerçevesindeki işbirliğini sürdürecektir. Küresel istikrar ve güvenliğin sağlanması için çabalarımızı birleştireceğiz. Kazakistan ile Türkiye arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi halklarımızın ortak hedefi ve idealidir. Köklü tarihi kardeşliğimizi gelecek nesillere emanet edecek, mevcut çok yönlü ilişkilerimizi daha da geliştirmeye devam edeceğiz. Bunun her iki halkın omuzlarında taşıdığı kutsal bir sorumluluk olduğuna inanıyorum' dedi.
