Türkiye'de enginar üretiminde İzmir'in ardından ikinci sırada yer alan Bursa'da, hasat edilen ürünleri mutfağa hazır hale getiren 'enginar soyucuları' yaklaşık 3 ay süren sezonda önemli bir gelir kapısı oluşturuyor.
Bursa'nın en hızlı soyucularından olan ve dede mesleğini sürdüren Hamza Dinler, 10 saniyede bir enginar soyarken günde 2 bin adedi bulabiliyor. 2025 yılı TÜİK verilerine göre Bursa'da yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda 9 bin 778 ton enginar yetiştirildi. Bu üretim hacmiyle Bursa, İzmir'in ardından Türkiye genelinde ikinci sırada yer aldı.
Bursa'da Mustafakemalpaşa ve Nilüfer ilçesi enginar üretiminin önemli bölümünü gerçekleştiriyor. Coğrafi işaret tescilli olan ve genellikle İstanbul'daki tüccarların gelip aldığı Hasanağa enginarı 200 dönümde yaklaşık 400 bin adet üretiliyor.
Üretimi kadar sebzeyi soyması da ayrıca bir iş kolu olarak dikkati çekiyor. Pazardan soyulmamış olarak eve aldığınızda eğer daha önce hiç denemediyseniz kendinizi bıçakla yaralayabilir ya da soyduğunuzda ortada enginardan eser kalmayabilir.
Ailecek soyucular
Bursa gibi enginar üretim yerlerinde 'soyucu' olarak tabir edilen tarım işçileri oluyor. Bu işçiler, ustalıklarına ve bilek güçlerine göre yaklaşık 3 ay süren sezonda önemli bir gelir sağlayabiliyor.
Bursa'nın en hızlılarından olan Hamza Dinler, bu işi babasından öğrendiğini belirterek, 'Babam da dedem de öğrendi. Ağabeyim, ben, amcam ve kuzenlerim ailecek sülale boyu biz soyucuyuz. 17-18 yaşında soymaya başladım ve 10 yıldır enginar soyuyorum' dedi.
Enginar soymak için önce bıçağın iyi olması gerektiğine dikkati çeken Dinler, 'Sadece bıçak yeterli olmuyor. Bilek gücü ve sabır da çok önemli. Alışmak gerekiyor. Bu işte bıçak sabit olur enginar döner. Enginarı avuç içine alıp döndürmek kolay olmuyor' ifadesini kullandı.
Tanesini 10 liraya soyuyor
Dinler, 10 saniyede bir enginar soyabildiğini vurgulayarak, şunları söyledi:
'Enginarı elinize almak soyduktan sonra bidona atmak gibi bölümler de eklenirse dakikada 5 enginar soyabiliyorum. Bu da 8-9 saatte 2 bin 400 enginar yapıyor. Ben çok dinlenmem ve oturarak yapamam. Sadece kısa bir yemek molası veriyorum. Molayı çıkarsanız günde 2 bine yakın enginarı soyabiliyorum. Haftanın 7 günü soyarsan zorlar. Haftanın 5 günü soyuyorum. 5 gün aralıksız olursa günlük bin 300 - bin 400 enginarı soyabiliyorum. Haftada 3 gün soyarsam günlük 2 bin adedi bulabiliyorum.'
Herkes yapamaz
Enginar başına 10 lira ücretle çalıştığını dile getiren Dinler, 'Kolay olsa bu kadar iyi kazandırır mı? Herkes yapamaz. Ben ilk başladığımda çok hastanelik oldum. Bıçaklar inanılmaz keskin ve muhtemel bir kazada çok ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor' diye konuştu. Dinler, Hasanağa enginarını soymasının kolay olmasının da sayıda önemli olduğunu belirterek, 'Kesildiği anda soyulursa daha kolay. Hasanağa enginarı üzerine Türkiye'de zaten enginar yoktur' dedi.
Amcasının oğlu Yakup Dinler ise henüz başlayalı 2 yıl olduğunu ve günde ancak bin adedi bulabildiğini ifade ederek, dede mesleğini sürdürmek istediğini, kazancının iyi olduğunu söyledi. Bileği ağrıdığı için dinlenerek yaptığını dile getiren Yakup Dinler, ustalaştıkça günde 2 bin adedi bulabileceğini kaydetti.
Üreticisi bile bu kadar hızlı değil
Bugüne kadar gerçekleştirilen 16 Hasanağa Enginar Festivali'nde 11 birincilik alan ve 23 yıldır enginar üreten 46 yaşındaki Ömer Çinkaya ise 'Bursa'nın en hızlı ekibiyle çalışıyorum. Gece geldiler birkaç saate 2 bin enginarı soyup gidecekler. Ben de soyuyorum ama bu kadar hızlı değil. Yavaş olmama rağmen kendimi çok yaraladım. Denemek isteyenler dikkatli olsunlar göründüğü gibi kolay değil' ifadesini kullandı.
